«Λάδι στη φωτιά» στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας ρίχνει δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ σύμφωνα με το οποίο δεκάδες οπαδοί του ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν, για τον οποίο στην Τουρκία λένε ότι οργάνωσε το αποτυχημένο πραξικόπημα του περασμένου Ιουλίου, προσπαθούν να περάσουν στην Ελλάδα υποδυόμενοι τους Σύρους πρόσφυγες. Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα όσοι είναι ύποπτοι για συμμετοχή στο πραξικόπημα συγκεντρώνονται στα χωριά Subaşı, Kadıdondurma, Karayusuflu και Serem στη βορειοδυτική Τουρκία προκειμένου να διασχίσουν τον Έβρο και να περάσουν έτσι στο ελληνικό έδαφος, μια διαδρομή που όπως γράφει η εφημερίδα χρησιμοποιούν κατά κόρον οι Σύροι πρόσφυγες.

Κάτοικοι του χωριού Subaşı περιέγραψαν πώς γίνεται το πέρασμα στην Ελλάδα: Αρχικά οι πρόσφυγες κρύβονται στα δάση μέχρι να πέσει το σκοτάδι και στη συνέχεια περνάνε από τα χωράφια προκειμένου να φτάσουν στις ακτές του Έβρου σε απόσταση περίπου 1,5 χιλιομέτρου. Εκεί οι συνήθως δύο διακινητές χωρίζουν αυτούς που θέλουν να περάσουν στην Ελλάδα σε ομάδες από 5 έως 15 ανθρώπων ανάλογα με το μέγεθος της βάρκας που έχουν στη διάθεσή τους. Στη συνέχεια ο ένας από τους διακινητές δένει τη βάρκα σε δέντρο από την τουρκική πλευρά ενώ ο δεύτερος την κατευθύνει στο ελληνικό έδαφος. Όταν γίνει η αποβίβαση τότε ο διακινητής που έχει μείνει στην Τουρκία τραβάει το σκοινί με τη βάρκα πίσω στα τουρκικά εδάφη. Προκειμένου να μην γίνουν αντιληπτοί οι οπαδοί του Γκιουλέν, σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, όταν φτάνουν στην Ελλάδα κρύβονται σε φιλικά σπίτια άλλων μελών της οργάνωσης του ιμάμη στην Κομοτηνή. Κατά το δημοσίευμα είναι από εκεί που γίνεται η διασπορά τους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Ο δημοσιογράφος της Χουριέτ υποστηρίζει, παρόλα αυτά, ότι τα μέτρα ασφαλείας στα τρία αυτά τουρκικά χωριά είναι πολύ αυστηρά και μάλιστα επικαλείται διάλογο με αστυνομικό που του είπε ότι «έχουμε εντοπίσει πολλούς γκιουλενιστές με δημοσιογραφικές ταυτότητες. Να τις δείχνετε πάντα όταν σας τις ζητάνε». Στο δημοσίευμα υπάρχει και η μαρτυρία ενός πρώην δημοτικού υπαλλήλου του χωριού Subaşı που λέει ότι οι οπαδοί του Γκιουλέν δεν προτιμούν τη θάλασσα λόγω των κινδύνων που υπάρχουν εκεί και γι’ αυτό επιλέγουν την πιο σύντομη διαδρομή μέσω Έβρου για την Ελλάδα. «Είναι αδύνατον να τους ξεχωρίσεις από τους πρόσφυγες. Οι άνδρες αφήνουν γένια και οι γυναίκες ντύνονται όπως αυτές από την Αραβία. Δεν μιλάνε τουρκικά και συνήθως στέκονται σιωπηλοί» είπε ο ίδιος άνθρωπος στη Χουριέτ. Έτσι εξηγείται, σύμφωνα με τον ίδιο, ότι πλέον αρκετοί από τους δουλεμπόρους που συλλαμβάνονται στην περιοχή πλέον αντιμετωπίζουν και τις κατηγορίες υπόθαλψης μελών εγκληματικής οργάνωσης. Σύμφωνα με το γραφείο του κυβερνήτη της περιοχής Εντιρνέ στην οποία βρίσκονται τα τρια χωριά από τις 16 Ιουλίου 2016 έχουν συλληφθεί 38 Γκιουλενιστές και οχτώ δουλέμποροι στις περιοχές κοντά στον Έβρο.

Την ελπίδα οι απόψεις του Έλληνα Υπουργού Άμυνας Πάνου Καμμένου να είναι προσωπικές του και όχι της ελληνικής κυβέρνησης εξέφρασε ο εκπρόσωπος της τουρκικής κυβέρνησης Νουμάν Κουρτουλμούς, λέγοντας ότι η Τουρκία έχει και τη δύναμη, και τη δυνατότητα και τη στρατηγική να προστατεύσει τα δικαιώματά της στο Αιγαίο.

Σε ερώτηση εάν στο Υπουργικό Συμβούλιο συζητήθηκε η δήλωση του Έλληνα Υπουργού Άμυνας: «Ας έρθουν στα Ίμια και να δούμε πώς θα φύγουν», ο Νουμάν Κουρτουλμούς είπε:

«Υπήρξαν πολλοί πολιτικοί που έκαναν δηλώσεις που αυξάνουν την ένταση στο Αιγαίο. Εγώ θέλω να πιστεύω ότι και ο Έλληνας ΥΠΑΜ εξέφραζε μόνο τις δικές του απόψεις. Ελπίζω ότι δεν είναι επίσημες απόψεις της ελληνικής κυβέρνησης. Δεν εξυπηρετούν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τη διασφάλιση ειρήνης στο Αιγαίο. Η Τουρκία γνωρίζει τα δικαιώματά της στο Αιγαίο. Δεν θα επιτρέψει τη δημιουργία τετελεσμένων στο Αιγαίο. Τα Ίμια για την Τουρκία έχουν ένα συμβολικό νόημα. Με αυτή την έννοια η Τουρκία έχει και τη δύναμη, και την δυνατότητα και τη στρατηγική για να προστατεύσει κάθε δικαίωμά της και δίκαιο στη θάλασσα του Αιγαίου».

 

Οι προκλήσεις των Τούρκων συνεχίζονται με ρεπορτάζ της ΕΡΤ1 να αναφέρει ότι οι γείτονες έβγαλαν ξανά στο βορειοανατολικό Αιγαίο πριν από λίγες ώρες το ερευνητικό, υδρογραφικό πλοίο «Τσεσμέ».

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, το σκάφος ξαναβγήκε στο τρίγωνο ανάμεσα στο Άγιο Όρος, τη Λήμνο και τη Σαμοθράκη, ενώ το πλοίο παρακολουθείται από την ελληνική πλευρά με σύστημα επιτήρησης.

Χάνει και τους τελευταίους “συμμάχους” της στη Γερμανία η Ελλάδα, λόγω της αδυναμίας της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ να εφαρμόσει το 3ο Μνημόνιο. Στην έκθεση που δημοσίευσε το γερμανικό “Ινστιτούτο για την Παγκόσμια Οικονομία” (IfW, Kiel), δηλαδή ένα από τα πιο φιλικά προς τη χώρα γερμανικά think tanks, αποφαίνεται πως η Ελλάδα “δύσκολα σώζεται” πλέον. Γι’ αυτό οι Γερμανοί οικονομολόγοι προβλέπουν πως θα υπάρξει ένα τέταρτο πρόγραμμα διάσωσης, δηλαδή τέταρτο Μνημόνιο, μαζί με μια “βιώσιμη” λύση για το ελληνικό δημόσιο χρέος. Για να μη γίνει αυτό, το οποίο δεν είναι το καλό σενάριο για το IfW, θα πρέπει η ελληνική κυβέρνηση να εφαρμόσει εντός του 2017 “χωρίς νέες καθυστερήσεις” το υπάρχον πρόγραμμα προσαρμογής και, έτσι, “στο τέλος του προγράμματος” να κερδίσει ένα “άμεσο ή έμμεσο κούρεμα χρέους”. Έπειτα θα χρειαστεί ένα “νέο πρόγραμμα χωρίς πειθαρχία τύπου ΔΝΤ”, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμφώνου Σταθερότητας, το οποίο, όμως, θα είναι ελληνικής “ιδιοκτησίας” με “γενική κοινωνική αποδοχή”. Σημειώνεται ότι το ΔΝΤ θεωρεί προϋποθέσεις συμμετοχής του στο πρόγραμμα τη μείωση του αφορολογήτου και των συντάξεων. Ιδού ποια είναι τα βασικά συμπεράσματα της έκθεσης του IfW για την Ελλάδα: Από το IfW προβλέπονται δύο δρόμοι για την Ελλάδα φέτος:

1) Ο ένας δρόμος προβλέπει υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων του 3ου Μνημονίου χωρίς νέες καθυστερήσεις.

Έτσι, η Ελλάδα θα μπορούσε να ξεπεράσει τη φάση της “έκτακτης διάσωσης”και να αναλάβει τη “δική της πρωτοβουλία” στις νέες οικονομικές συνθήκες. Σε αυτή την περίπτωση, για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους της, θα μπορούσε η Ελλάδα μαζί με τους πιστωτές της να βρει μια λύση η οποία να οδηγήσει σε ένα “άμεσο ή έμμεσο “κούρεμα” του χρέους στο τέλος του προγράμματος”, υποστηρίζουν οι συντάκτες της έκθεσης του IfW. Από εκεί και πέρα, θα γινόταν η Ελλάδα και πάλι “υπεύθυνη” για τη “διαμόρφωση” της “δικής της πολιτικής και τις “συνέπειές” της στο πλαίσιο των όρων που θέτει το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Σταθερότητας”, τονίζουν. “Σε αυτό το σενάριο”, συμπληρώνουν οι Γερμανοί οικονομολόγοι, δεν χρειάζεται απαραίτητα η πειθαρχία τύπου ΔΝΤ”.

2)Ο άλλος δρόμος προβλέπει ένα “τέταρτο πρόγραμμα διάσωσης”.

Σε αυτή την περίπτωση, θα ήταν “απίθανο” να υπάρξει ελληνική ιδιοκτησία στο πρόγραμμα διάσωσης, αλλά και πάλι θα έπρεπε να βρεθεί μια “βιώσιμη λύση” για το χρέος της Ελλάδας. Το IfW ασκεί κριτική στην Κομισιόν σε δύο πεδία. Το πρώτο πεδίο είναι οι εκτιμήσεις της Κομισιόν για τη φύση της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα και το δεύτερο πεδίο είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισε το έλλειμμα ελληνικής “ιδιοκτησίας” του προγράμματος προσαρμογής. Συγκεκριμένα, χαρακτηρίζονται από τους Γερμανούς οικονομολόγους ως “αποπροσανατολιστικές” οι προβλέψεις της Κομισιόν περί επιστροφής στην ανάπτυξη, δεδομένου ότι δεν έλαβαν υπόψη ότι το “πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι τόσο αναπτυξιακής όσο διαρθρωτικής φύσης”. Περαιτέρω, επισημαίνεται πως η Κομισιόν είχε αναγνωρίσει την ανάγκη ανάπτυξης της “ιδιοκτησίας” του προγράμματος από την ελληνική πλευρά. Ωστόσο, τονίζεται από το IfW, η “ιδιοκτησία” του προγράμματος δεν θα πρέπει να περιοριστεί στην κυβέρνηση και στη διοίκηση ή σε μια διακομματική συναίνεση, αλλά πρέπει να έχει τη “γενική κοινωνική αποδοχή”. Η ελληνική πλευρά θα πρέπει, προς αυτή την κατεύθυνση, να αποδεχθεί την “άνευ όρων επαγγελματική στήριξη των Ευρωπαίων εταίρων της”.

Το αποτέλεσμα της έως τώρα εφαρμογής του 3ου προγράμματος προσαρμογής είναι “απογοητευτικό”. Κι αυτό, γιατί “οι προβλεπόμενοι μεταρρυθμιστικοί στόχοι είτε δεν επιτεύχθηκαν είτε επιτεύχθηκαν μερικώς και το πρόγραμμα χρειάζεται μια συνεχή αναθεώρηση”. Υπό αυτές τις συνθήκες, “δεν είναι να απορεί κανείς που η οικονομική ανάκαμψη δεν ήταν εκείνη που αναμενόταν”. Εξάλλου, “η αύξηση της απασχόλησης”, η οποία σημειώθηκε μετά το 2014, “δεν οδήγησε σε αύξηση των εισοδημάτων”, τονίζεται από το IfW. Αυτό οφείλεται στο ότι οι θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν αφορούσαν τομείς χαμηλού κόστους. Παράλληλα, χάθηκαν θέσεις εργασίας σε καλοπληρωμένους τομείς της οικονομίας, ενώ δεν φάνηκαν σημαντικές επενδύσεις σε εξειδικευμένες θέσεις απασχόλησης. Οι Γερμανοί οικονομολόγοι προειδοποιούν, επίσης, πως η παραίτηση από τις μεταρρυθμίσεις και η επιστροφή στους παλιούς ισχυρούς κλάδους του τουρισμού και της αγροτικής παραγωγήςθα οδηγήσουν σε μια διαρθρωτική στασιμότητα και στην απώλεια ευημερίας για την Ελλάδα.

Η ελληνική οικονομική κρίση έχει βρεθεί ξανά τελευταία στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των Γερμανών οικονομολόγων. Παράλληλα με την έκθεση του IfW, έχουν γίνει άλλες τρεις δημοσιεύσεις που άπτονται του ελληνικού ζητήματος. Ο πρόεδρος του CESifo του Μονάχου και σύμβουλός του Γερμανού ΥΠΟΙΚ, κ. Κλέμενς Φούεστ, εξέδωσε την περασμένη εβδομάδα βιβλίο με τίτλο “Το σύνδρομο του Οδυσσέα”. Σε συνέντευξη που έδωσε στο “Spiegel”, επ’ αφορμή αυτής της έκδοσης, “το όλο πρόγραμμα βοήθειας για την Ελλάδα ήταν σε λάθος κατεύθυνση, γιατί τα δάνεια που δόθηκαν δεν μπορούν να ξεπληρωθούν, καθώς η Ελλάδα είναι ανέτοιμηνα εφαρμόσει τις προβλεπόμενες μεταρρυθμίσεις”. Ο έκθεση του ινστιτούτου CEP για τον κίνδυνο χρεοκοπίας χωρών-μελών της Ευρωζώνης κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ εκείνων που απειλούνται περισσότερο με στάση πληρωμών. Ο Γερμανός οικονομολόγοςκ. Γιούργκεν Μάτες από το Ινστιτούτο της γερμανικής Οικονομίας (IW, Κολωνία) εξέδωσε τον περασμένο Δεκέμβριο εκτεταμένη μελέτη σχετικά με το “μέλλον της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ένωσης”, εξετάζοντας –μεταξύ άλλων– τα υπέρ και τα κατά μιας εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη.

Στα ύψη ανεβαίνει η κόντρα μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας. Ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου επανήλθε, απαντώντας στις δηλώσεις του Νίκου Κοτζιά και του Πάνου Καμμένου, χαρακτηρίζοντας, μάλιστα, τον τελευταίο, ως «κακομαθημένο παιδί» και προειδοποίησε την Ελλάδα να μην δοκιμάζει την υπομονή της Τουρκίας. Το Σάββατο, με αφορμή συνέντευξη του Νίκου Κοτζιά τις προηγούμενες ημέρες, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι αν οι Τούρκοι ήθελαν να ανέβουν στα Ιμια, θα το έκαναν. Η απάντηση ήρθε από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο σε ανακοίνωσή του ανέφερε μεταξύ άλλων «Οταν κάποιος αδυνατεί να απαντήσει πολιτικά στα γεγονότα, πιθανόν, να μην τα κατανοεί».

Εντωμεταξύ, σήμερα το πρωί απάντησε στον Τσαβούσογλου και ο Πάνος Καμμένος, σε υψηλούς τόνους. «Αν θέλουν να πατήσουν τα Ιμια, να δούμε, θα φύγουν από εκεί; Να δούμε πώς θα φύγουν μετά», είπε ο υπουργός Αμυνας, συμπληρώνοντας μεταξύ άλλων: «Δεν υπάρχει λοιπόν θέμα να πατήσει ελληνικό νησί ο κ. Τσαβούσογλου ή οποιοσδήποτε λάβει τέτοια εντολή. Θα αντιμετωπιστεί άμεσα και αυτό είναι ξεκάθαρο τόσο προς την τουρκική πλευρά όσο και προς τους συμμάχους μας».

Η ανταλλαγή δηλώσεων σε υψηλούς τόνους, μεταξύ των δύο υπουργών Εξωτερικών, συνεχίστηκε σήμερα, με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου να χαρακτηρίζει τον Πάνο Καμμένο ( στο αρχικό τηλεγράφημα του Anadolu αναφερόταν ότι απαντά στον Νίκο Κοτζιά, ωστόσο, υπήρξε διόρθωση αργότερα) «κακομαθημένο παιδί» τον Ελληνα ομόλογό του, το οποίο εμποδίζει τη βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Μάλιστα, ο Τσαβούσογλου απειλεί την ελληνική κυβέρνηση ότι «ξέρουν καλά τι μπορεί να κάνει ο τουρκικός στρατός», ενώ καταλήγει «Ας μην δοκιμάζουν την υπομονή μας».

Στη μέγγενη αυστηρής, πολυετούς εποπτείας, θα διατηρήσουν οι πιστωτές την ελληνική οικονομία ακόμη και μετά το τέλος του προγράμματος. Η νέα φάση της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, που αναμένεται, πια, να πάρει σάρκα και οστά μετά τις γερμανικές εκλογές για να ξεκινήσει να υλοποιείται μετά τη λήξη του τρέχοντος προγράμματος, το 2018, φέρνει -de facto- νέο μηχανισμό εποπτείας. Το θέμα, σιωπηρά βρίσκεται στο σκεπτικό των Θεσμών, και μπορεί να μην αποτελεί φλέγουσα προτεραιότητα, αλλά είναι κεφάλαιο που δεν θα καθυστερήσει να ανοίξει. Μοιραία θα ξεκινήσει να εξετάζεται, μετά τις γερμανικές εκλογές το φθινόπωρο, με νέο κύκλο διαπραγματεύσεων για την επόμενη μέρα στην Ελλάδα, αφού τότε θα απομένει διάστημα μικρότερο του έτους, έως τη λήξη του τρίτου Μνημονίου, το καλοκαίρι του 2018. Σε εκείνο τον κύκλο διαπραγματεύσεων θα ενταχθεί, όπως όλα δείχνουν, η εξειδίκευση της επόμενης, μεσομακροπρόθεσμης φάσης αναδιάρθρωσης του χρέους, αλλά και του πλαισίου εποπτείας που θα συνοδεύει την υλοποίησή του τα επόμενα χρόνια.

Ήδη ξένοι διπλωμάτες, «φωτογραφίζουν» καθεστώς ισχυρής αιρεσιμότητας (conditionality) – δηλαδή συγκεκριμένων όρων που πρέπει να εκπληρώνει η Ελλάδα για να «κερδίζει» τη σταδιακή, εφαρμογή του νέου πακέτου μέτρων για το χρέος. Αν και στη φάση αυτή όλα είναι ρευστά, αφού η αξιολόγηση παραμένει ανοικτή και οι μεγάλοι χρηματοδότες της Ελλάδας στην Ευρωζώνη, η Γαλλία και η Γερμανία να βρίσκονται ενώπιον κρίσιμων εκλογών, η διαχείριση του ελληνικού προβλήματος, εντός ευρώ, μετά το 2018 θεωρείται πως είναι, μέσες άκρες, προδιαγεγραμμένη. Στο ιδανικό σενάριο, ξένοι θεωρούν ως πιθανότερη εξέλιξη, μετά τη λήξη του τρέχοντος προγράμματος η χώρα να «γλιτώσει» ένα νέο Μνημόνιο, με παροχή δηλαδή νέου δανείου. Θα μπορούσε όμως να «περάσει» σε καθεστώς πιστωτικής διευκόλυνσης, το πλαίσιο δηλαδή που διαπραγματευόταν η χώρα, πριν από τις εκλογές του 2015, και το οποίο είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας έναντι των αγορών.

Στην περίπτωση αυτή, η Ελλάδα δεν θα παίρνει δόσεις ανά τακτά χρονικά διαστήματα, αφού θεωρητικά θα έχει ανοίξει ο δρόμος των αγορών για δανεισμό με ανεκτό κόστος, αλλά θα έχει την εγγύηση από την Ευρωζώνη πως θα υπάρχουν διαθέσιμα κεφάλαια για αυτή, εφόσον τηρούνται συγκεκριμένα προαπαιτούμενα. Ο μηχανισμός αυτός λειτουργεί πρακτικά σαν ασφάλιστρο κινδύνου έναντι των αγορών, και ο σχεδιασμός του στοχεύει στη διευκόλυνση της χώρας να εδραιώσει πρόσβαση στις αγορές, τον πιο αυστηρό κριτή για μια οικονομία, αφού εκεί δεν χωρούν πολιτικές διαπραγματεύσεις και ελιγμοί. Στο πιο δυσμενές σενάριο, η χώρα θα μπορούσε να βρεθεί ενώπιον της ανάγκης ενός τέταρτου Μνημονίου, με παροχή νέας χρηματοδότησης από την Ευρωζώνη, ίσως και από το ΔΝΤ. Εδώ σαφώς τα πράγματα θα είναι πιο δύσκολα, αφού μια τέτοια εξέλιξη, εγκυμονεί και άλλους, πιο ακραίους κινδύνους για τη χώρα, και στην καλή εκδοχή αυτού του σεναρίου, η εποπτεία θα είναι και πιο αυστηρή και πιο τακτική.

Σε όλα πάντως τα πιθανά σενάρια για την επόμενη μέρα, η Ελλάδα έχει διασφαλισμένο ένα πλαίσιο πολυετούς εποπτείας από τους πιστωτές, με προκαθορισμένες απαιτήσεις για δημοσιονομικούς στόχους και μεταρρυθμίσεις, και εκείνο που παραμένει απροσδιόριστο είναι πόσο ασφυκτικό θα είναι αυτό. Άλλωστε η διάθεση των πιστωτών διαφάνηκε και από την κατεύθυνση που αποφασίστηκε στο τελευταίο Eurogroup με τους πιστωτές, στη βάση της ατζέντας του ΔΝΤ να απαιτούν προκαταβολική νομοθέτηση μέτρων που θα εφαρμοστούν τελικά, μετά τη λήξη του τρέχοντος προγράμματος. Αυτό αποτυπώνει, όχι μόνο τις πιέσεις που δέχονται μεγάλοι πιστωτές της χώρας λόγω των εκλογικών αναμετρήσεων στο εσωτερικό τους αλλά και την ισχυρή δυσπιστία που κυριαρχεί στους πιστωτές προς την ικανότητα και τη βούληση του πολιτικού δυναμικού της χώρας, ανεξαρτήτως αποχρώσεων, να κάνει κτήμα του τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις.

Η πληγή που άνοιξε από το ελληνικό χρέος δεν είναι μόνο οικονομική, είναι και ανθρωπιστική, γράφει σήμερα η βρετανική εφημερίδα Independent. Ο πόνος λόγω της κρίσης χρέους γίνεται αισθητός από τις πιο ευάλωτες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των ηλικιωμένων, σημειώνει ο αρθρογράφος. Η αγωνία στην Ελλάδα παρατείνεται, όπως υπενθύμισε με δηλώσεις του ο υφυπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Γενς Σπαν, που θεωρεί πιθανή μια συμφωνία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔNT) που να μην απαιτεί ελάφρυνση του ελληνικού χρέους ώστε οι πιστωτές να μην έχουν απώλειες για τα δάνειά τους, όπως είπε. Το ΔΝΤ θέλει να γίνει μια ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, αλλά η Γερμανία αντιτίθεται σε αυτό.

Το θέμα δεν είναι μόνο τεχνικό, σε σχέση με την καταλληλότερη μορφή ελάφρυνσης του χρέους για την Ελλάδα. Ούτε είναι θέμα που έχει να κάνει με τη δίκαιη αντιμετώπιση διαφορετικών κρατών- μελών της ευρωζώνης. Ούτε καν είναι ένα θέμα για το μέλλον της ευρωζώνης ή ακόμη και για την οικονομία γενικά. Όλα μετράνε, αλλά ένα πράγμα μετράει περισσότερο και αυτό είναι το ανθρωπιστικό ζήτημα για τους Έλληνες που είναι αντιμέτωποι με μια κοινωνική και ανθρώπινη καταστροφή, επισημαίνει η εφημερίδα.

Η ελληνική οικονομία έχει συρρικνωθεί κατά περισσότερο από το ένα τέταρτο την τελευταία δεκαετία. Ο πόνος της κρίσης είναι αρκετά εμφανής, αλλά δεν κατανέμεται εξίσου. Οι συνταξιούχοι βλέπουν το εισόδημά τους να έχει μειωθεί κατά το ήμισυ, και σε ορισμένες περιπτώσεις περισσότερο. Οι ιατρικές υπηρεσίες τελούν υπό τεράστια πίεση, με ορισμένα φάρμακα να μην είναι πλέον διαθέσιμα. Η ανεργία επίσημα είναι 23% και η ανεργία των νέων αγγίζει το διπλάσιο ποσοστό. Για τους τυχερούς και μορφωμένους νέους, η διαφυγή είναι να μεταναστεύσουν στη Βρετανία ή στη Γερμανία, όπου υπάρχουν δουλειές. Για τους μεγαλύτερους και λιγότερο τυχερούς δεν υπάρχει διαφυγή εκτός από το να τα βγάζουν πέρα, στηριζόμενοι συχνά στη φιλανθρωπία. Φυσικά υπήρχε μεγάλη κακοδιαχείριση της ελληνικής οικονομίας, αλλά αυτοί που την κακοδιαχειρίστηκαν δεν είναι αυτοί που πλήττονται τώρα.

Το τραγικό είναι ότι υπάρχει μια πεπατημένη την οποία χώρες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες μπορούν να ακολουθούν για την επανεκκίνηση της οικονομίας τους. Αυτή συνήθως περιλαμβάνει τρία πράγματα: ελάφρυνση του χρέους, υποτίμηση του νομίσματος και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Η Ελλάδα έχει αρχίσει να κάνει μεταρρυθμίσεις, αλλά οι δύο πρώτες επιλογές δεν είναι διαθέσιμες. Σε κάποιο στάδιο, θα πρέπει να γίνει μια ελάφρυνση του χρέους και πολλοί πιστεύουν ότι θα πρέπει να υπάρξει και υποτίμηση. Στο μεταξύ, η αγωνία συνεχίζεται, πληγώνοντας περισσότερο εκείνους που είναι λιγότερο δυνατοί να το αντέξουν, τονίζει ο αρθρογράφος.

Οκτώ μοντέλα φορούν δημιουργίες του Κριστιάν Ντιόρ που «κυματίζουν» κάτω από τις Καρυάτιδες στο Ερέχθειο, τον Δεκέμβριο του 1951. Οκτώ βραδινά φορέματα του Κριστιάν Ντιόρ «κυματίζουν» μπροστά στον Παρθενώνα και ο φωτορεπόρτερ Jean-Pierre Pedrazzini απαθανατίζει τις στιγμές για λογαριασμό του γαλλικού Paris Match. Πρόκειται για μια στιγμή που η μόδα «ανεβαίνει» στον Ιερό Βράχο, όμως τα νοσταλγικά πλάνα της Ελλάδας που αναδύεται μέσα από πολέμους και κακουχίες και κοιτάζει μπροστά απέχουν πολύ από τον πρόσφατο θόρυβο σε σχέση με αίτημα του οίκου Gucci για την οργάνωση ενός ντεφιλέ στον ίδιο χώρο. Τη χρονιά που τα οκτώ μοντέλα ποζάρουν με φόντο τις Καρυάτιδες στο Ερέχθειο, ο γαλλικός οίκος απασχολεί 900 εργαζομένους και ο Ντιόρ υπογράφει το νυφικό της Σοράγια Εσφαντιαρί-Μπαχτιαρί, δεύτερης συζύγου του σάχη της Περσίας Μοχάμαντ Ρέζα Παχλαβί. Δύο χρόνια αργότερα, ο δημιουργός ταξιδεύει στη Μύκονο συνοδευόμενος από τον Αλεξανδρινό Ελληνα σχεδιαστή Ζαν Ντεσέ.

«Για τον οίκο Dior, η Ελλάδα έχει διαχρονικά μια ξεχωριστή σημασία. Υπάρχει μια ιδιαίτερη σχέση, θα έλεγα, που ξεκινά από τον ίδιο τον Κριστιάν Ντιόρ. Ο Ντιόρ εμπνεόταν από τα χρώματα και το φως της Ελλάδας, αλλά και, φυσικά, από τη βαθιά της ιστορία», αναφέρει ο Κλοντ Μαρτινέζ, CEO της Parfums Christian Dior, LVMH Moet Hennessy Louis Vuitton. H αμφίδρομη σχέση μεταξύ της Ελλάδας και του οίκου υπογραμμίζεται αυτόν τον καιρό μέσα από τα τριακοστά γενέθλια της Dior Hellas. Και επειδή είναι ωραίο οι γιορτές να συνοδεύονται από δώρα, τα νούμερα της ελληνικής θυγατρικής δείχνουν τους συνεχιζόμενους δεσμούς. Μόνο το 2016 οι πωλήσεις της εταιρείας, που δραστηριοποιείται σε αρώματα, προϊόντα ομορφιάς και μακιγιάζ, σημείωσαν αύξηση 13,4%, η οποία μεταφράστηκε σε πωλήσεις της τάξης των 15,231 εκατ. ευρώ σε σχέση με τα 13,436 εκατ. ευρώ το 2015. Τα «μεγαλύτερα νούμερα», 21,4%, σημείωσαν τα new entries αρώματα Sauvage (με πρωταγωνιστή τον παντοτινό «άγριο» Τζόνι Ντεπ) και το Poison Girl (που στοχεύει στους περίφημους millennials), αλλά και το εμβληματικό Miss Dior.

Το τελευταίο, ένα σιπρέ λουλουδένιο γυναικείο άρωμα εμπνευσμένο από τα παιδικά χρόνια του Ντιόρ στο οικογενειακό σπίτι στην Γκρανβίλ της νότιας Γαλλίας, γεννήθηκε το 1947, χρονιά που ο δημιουργός λάνσαρε και το εικονικό ενδυματολογικό New Look. Ο ίδιος, άλλωστε, αυτοπροσδιοριζόταν ως σχεδιαστής μόδας και δημιουργός αρωμάτων. Στο μεταξύ, και παρά τη συνεχιζόμενη εθνική οικονομική κατήφεια, η περσινή χρονιά έδειξε ανοδική πορεία και στον τομέα της ομορφιάς, με αύξηση 11,6% στις κρέμες της γαλλικής μάρκας. «Υπάρχει μια ειδική κουλτούρα στην Ελλάδα, καθαρά γυναικεία, που είναι διατεθειμένη να επενδύσει πολλά χρήματα προκειμένου να διατηρήσει το δέρμα νεανικό. Βλέπεις γυναίκες που δεν ξοδεύουν πολλά σε άλλα πράγματα να παίρνουν μια ακριβή κρέμα. Αν δεν είναι ακριβή, δεν την εμπιστεύονται», λέει στο «Κ» η Ινα Αργυρίου, διευθύνουσα σύμβουλος της Dior Hellas. Πολύπλευρη προσωπικότητα, η κ. Αργυρίου ξεκίνησε από τη Φιλοσοφική Αθηνών, για να συνεχίσει με σπουδές στον κινηματογράφο και στο θέατρο. Εργάστηκε αρχικά στον χώρο της διαφήμισης και εντάχθηκε στο δυναμικό της Dior Hellas το 1986, χρονιά που ξεκίνησε η ελληνική θυγατρική. Πώς εξελίσσεται ένας ιστορικός οίκος αρωμάτων σε ένα περιβάλλον στο οποίο η έννοια της πολυτέλειας διευρύνεται συνεχώς; «O Dior δεν βασίζεται τόσο στην ιστορικότητά του· την αναφέρει, αλλά όχι και τόσο πολύ. Βασίζεται περισσότερο στο νεωτεριστικό στοιχείο, πραγματικά νομίζεις ότι όλα τα πράγματα είναι καινούργια. Ειδικά η ψηφιακή εικόνα της μάρκας είναι πολύ μπροστά», λέει η κ. Αργυρίου. Το γεγονός ότι ο οίκος παραμένει βασικός πυλώνας της παγκόσμιας βιομηχανίας έχει να κάνει τόσο με το ένδοξο παρελθόν όσο και με το «ανήσυχο» παρόν του και το γεγονός ότι αποτελεί «επίλεκτο» μέλος του κολοσσού LVMH Moet-Hennesy Louis Vuitton.

Η αυστηρή επιχειρηματική δομή και οι εσωτερικές «προκλήσεις» των Parfums Christian Dior χάρισαν στην ελληνική θυγατρική μια ιδιαίτερη πρωτιά πέρυσι, ύστερα από μια πολύμηνη αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε σε καταστήματα παγκοσμίως. Πιο συγκεκριμένα, οι ομάδες των Ελληνίδων αισθητικών που προωθούν τα προϊόντα Dior στις αλυσίδες Hondos Center και Attica βρέθηκαν στο top 10 της παγκόσμιας κατάταξης της μαμάς-εταιρείας, βράβευση που αποτέλεσε «πολύ μεγάλη έκπληξη» κατά την κ. Αργυρίου. Την ίδια στιγμή, το ανθρώπινο δυναμικό της Dior Hellas αυξήθηκε πέρυσι, ενώ από το 2012 μέχρι και το 2014 η εταιρεία διατήρησε τον διαφημιστικό της προϋπολογισμό στο μηδέν, στην προσπάθειά της να διασφαλίσει τις θέσεις εργασίας. «Ηταν μια δική μας πρόταση, η οποία έγινε και αποδεκτή και κατανοητή πολύ εύκολα από τη μαμά εταιρεία», αναφέρει η κ. Αργυρίου. «Επρεπε να επιλέξουμε, η απόφασή μας στηρίχτηκε στο ότι ήταν πολύ δυνατή μάρκα και δεν θα ξεχνιόταν για 2-3 χρόνια, ούτε θα αποδομούνταν η εικόνα της, την οποία φροντίσαμε να εξελίξουμε και να εκφράσουμε μέσα από τα σημεία πώλησης και το προσωπικό». Εξήντα έξι χρόνια μετά τη φωτογράφιση στην Ακρόπολη, το όνομα Dior μοιάζει να διατηρεί τη «μαγεία» του. «Οταν επιβλήθηκαν τα capital controls, ξεστοκάραμε σε κραγιόν για λόγους ψυχολογικούς. Επαιρναν τρία ή τέσσερα από το ίδιο προϊόν, φοβούνταν ότι θα υπάρξει έλλειψη», λέει η κ. Αργυρίου για να συμπληρώσει: «Η πρώτη διαφημιστική καταχώριση καλλυντικού του οίκου το 1953 είχε το εξής σλόγκαν: “Εάν δεν μπορείτε να αγοράσετε ένα φόρεμα Ντιόρ, φορέστε ένα κραγιόν Ντιόρ”. Μέσα από το αντικείμενο, τη συσκευασία, οι κώδικες του οίκου υπάρχουν πολύ έντονα, η μυρωδιά, η υφή, όλα σε ταξιδεύουν λίγο. Οπότε έχεις ένα κομμάτι ύψιστης πολυτέλειας σε μια πολύ προσιτή τιμή μέσα στην τσάντα σου ή πάνω στα χείλη σου. Νιώθεις καλύτερα».

Αίσθηση έχει προκαλέσει ένα σκίτσο που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και απεικονίζει τον Μάρκο Μπότσαρη και τον Κολοκοτρώνη να σχηματίζουν τον Αλβανικό Αετό με τα χέρια τους. Το σκίτσο προέρχεται από την ακραία εθνικιστική οργάνωση της Αλβανίας «Το Κίνημα για την Ενωμένη Αλβανία» που επισημοποιήθηκε στις 16 Ιουλίου του 2016 και κατά καιρούς στοχοποιεί τις ελληνικές μειονότητες στην χώρα.

Το σκίτσο έχει περισσότερα από 200 likes στο Facebook, αν και έχει δεχτεί επικρίσεις από μια μεγάλη μερίδα του αλβανικού αετού. Υπενθυμίζουμε ότι ελληνικές μειονότητες στην Αλβανία έχουν δεχτεί επιθέσεις τους τελευταίους μήνες. Ωστόσο, χθες, Σάββατο, ο πρωθυπουργός της χώρας, Έντι Ράμα, εξήρε τους Έλληνες που ζουν εκεί.

Το θέμα ανέδειξε η ιστοσελίδα macedonianleague.org, η οποία αναφέρει ότι ο ιδρυτής του κινήματοςTahir Veliu, “από την ίδρυση του νεοναζιστικού κόμματος, τον Ιούλιο του 2016, προωθεί ενεργά τον αντι-ελληνισμό και την αποσταθεροποίηση των Βαλκανίων.”

Τα μνημόνια διπλασίασαν το ποσοστό των νοικοκυριών που ζουν σε συνθήκες φτώχειας καθώς το 2008, έτος που ξέσπασε η παγκόσμια οικονομική κρίση, το 11,2% των Ελλήνων είχαν ελλείψεις σε βασικά αγαθά, και το 2015 το ποσοστό αυτό «εκτινάχθηκε» στο 22,2%, όπως σε καμία άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τη σοβαρή επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης στην Ελλάδα καταδεικνύουν στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα από τη στατιστική υπηρεσία της Ε.Ε. Σύμφωνα με αυτά, η Ελλάδα είναι η τρίτη φτωχότερη χώρα-μέλος της Ε.Ε. μετά τη Βουλγαρία (34,2%) και τη Ρουμανία (22,7%). Με τη διαφορά, βεβαίως, ότι ενώ τα ποσοστά φτώχειας των πρώην κομμουνιστικών βαλκανικών κρατών έχουν μειωθεί σημαντικά -κατά σχεδόν ένα τρίτο στην περίπτωση της Ρουμανίας- το ποσοστό φτώχειας στην Ελλάδα έχει διπλασιαστεί από το 2008. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος για τη φτώχεια την ίδια περίοδο (2008-2015) υποχώρησε από το 8,5 στο 8,1%. Τα χαμηλότερα ποσοστά φτώχειας καταγράφονται στη Σουηδία (0,7% το 2015 έναντι 1,4% το 2008), Νορβηγία (1,7% έναντι 2%) και τη Φινλανδία (2,2% το 2015 έναντι 3,5% το 2008).

Όπως αναφέρει το πρακτορείο Reuters, μπορεί η Ελλάδα να απέφυγε τη χρεοκοπία με την υπαγωγή της στο πρόγραμμα διάσωσης, ωστόσο οι πολιτικές αυστηρής λιτότητας που ακολουθούνται τα τελευταία επτά χρόνια έχουν ως αποτέλεσμα να βαθύνει η ύφεση και η χώρα να παρουσιάζει τη μεγαλύτερη αύξηση του ποσοστού φτώχειας στην Ε.Ε. «Ύστερα από την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 αρκετές χώρες της Ευρωζώνης στράφηκαν προς διεθνείς δανειστές. Η Ιρλανδία και η Πορτογαλία, για παράδειγμα, ακολούθησαν προγράμματα διάσωσης και επέστρεψαν σε ρυθμούς ανάπτυξης της οικονομίας τους. Δεν συνέβη όμως το ίδιο με την Ελλάδα», τονίζει το Reuters. Σημειώνεται ότι στην Πορτογαλία, το ποσοστό φτώχειας μειώθηκε έστω και οριακά από 9,7% το 2008 σε 9,6% το 2015, ενώ αντίθετα στην Κύπρο αυξήθηκε σε 15,4% το 2015 έναντι 9,1% το 2008.

Αρνητική «πρωτιά» στην Ε.Ε. έχει η χώρα μας και στα ποσοστά ανεργίας. Η ανεργία έχει υποχωρήσει από το ρεκόρ του 28% σε 23%, ωστόσο, όπως τονίζει το Reuters, το ποσοστό αυτό παραμένει το υψηλότερο στην Ε.Ε. Από την έναρξη της κρίσης, το ΑΕΠ έχει συρρικνωθεί κατά 25% και χιλιάδες επιχειρήσεις έχουν κλείσει. Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνει με δραματικό τρόπο η τελευταία έκθεση της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για τις Συνθήκες Διαβίωσης στην Ελλάδα το έτος 2015. Σύμφωνα με την έκθεση, το 39,9% του πληθυσμού στη χώρα στερείται βασικά υλικά αγαθά και υπηρεσίες, όπως φαγητό και θέρμανση, με το ποσοστό αυτό να αυξάνεται στο 44,5% του πληθυσμού ηλικίας 0-17 ετών. Μάλιστα, σχεδόν ένα στα έξι νοικοκυριά (ποσοστό 17,7%) διαμένουν σε σπίτια ακατάλληλα με διαρροές στη στέγη, υγρασία σε τοίχους, πατώματα, κ.ά. Συνολικά, περισσότεροι από 4.512.000 Έλληνες αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της φτώχειας, με τα παιδιά να απειλούνται περισσότερο. Ενδεικτικό είναι ότι 230.774 παιδιά ζουν σε νοικοκυριά χωρίς κανέναν εργαζόμενο και ουσιαστικά χωρίς κανένα εισόδημα.

Πολυτέλεια αποτελούν για πολλούς Θεσσαλονικείς βασικά υλικά, όπως η θέρμανση και η ηλεκτροδότηση του σπιτιού τους. Έξι στα δέκα νοικοκυριά δυσκολεύονται να πληρώσουν το ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ περίπου 2.000 νοικοκυριά (14%) ζουν κάποιες περιόδους χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Τα παραπάνω στοιχεία προκύπτουν από έρευνα της Palmos Analysis, για λογαριασμό της ευρωβουλευτού Μαρίας Σπυράκη, που διενεργήθηκε σε δείγμα 456 νοικοκυριών στο πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης από τις 3 έως τις 7 Φεβρουαρίου 2017. Σύμφωνα με την έρευνα, στη Θεσσαλονίκη ευάλωτα ή σε κατάσταση ενεργειακής φτώχειας βρίσκονται συνολικά 190.000 νοικοκυριά (62%). Προκειμένου δε, να καλύψουν το αυξημένο κόστος θέρμανσης τα νοικοκυριά έχουν περικόψει κυρίως δαπάνες ένδυσης και υπόδησης (58%) διασκέδασης και ψυχαγωγίας (36%) και τρόφιμα/ έξοδα σούπερ μάρκετ (32%).

Με βάση τα στοιχεία της έρευνας, συνολικά 22.000 νοικοκυριά (7%) δεν μπορούν να ανταποκριθούν στο κόστος θέρμανσης και 15.000 νοικοκυριά (5%) στο κόστος ηλεκτροφωτισμού. Την ίδια ώρα, το 53% των νοικοκυριών τα βγάζει πέρα με δυσκολία με τα έξοδα θέρμανσης και το 60% με τα έξοδα ηλεκτροφωτισμού. Για συνολικά 8.000 νοικοκυριά (38%) υπάρχουν περίοδοι που το νοικοκυριό τους δεν θερμαίνεται και 65.000 (21%) θερμαίνουν μέρος μόνο του σπιτιού τους. Επίσης, από την έρευνα προκύπτει ότι 31.000 νοικοκυριά (10%) δεν έχουν συνεχώς διαθέσιμο ζεστό νερό και αυτό συμβαίνει με ιδιαίτερη ένταση (41%) τα τελευταία κρίσιμα χρόνια της ύφεσης (2011-2017) λόγω, κυρίως, (70%) του υψηλού κόστους. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, ως ευάλωτα στην κατάσταση ενεργειακής φτώχειας είναι τα νοικοκυριά τα οποία ξοδεύουν περισσότερο από 10% του εισοδήματός τους για θέρμανση και ηλεκτροφωτισμό. Ο μέσος όρος της αντίστοιχης δαπάνης στο πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης είναι 13%.