Νέο άνοιγμα προς την Ελλάδα έκανε για δεύτερη φορά μέσα σε 24 ώρες ο Τούρκος ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Συγκεκριμένα, λίγες ώρες μετά τα όσα διατύπωσε σε κοινή Συνέντευξη Τύπου με τον Ιταλό ομόλογό του, Λουίτζι Ντι Μάιο, ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου αναφέρθηκε εκ νέου στην Ελλάδα μιλώντας σε φόρουμ για τον τουρισμό εν μέσω πανδημίας.

Μεταξύ άλλων, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι «δεν μπορεί να υπάρξει κάποια συμφωνία στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς την Τουρκία» και πρόσθεσε ότι «ό,τι δεν καταφέραμε να εξηγήσουμε με λόγια, τώρα το λέμε με τις πράξεις μας. Με τα πλοία μας και τις συμφωνίες μας. Το κάναμε ναι, αλλά θέλουμε να συνεχίσουμε να ενεργούμε μονόπλευρα; Όχι. Εμείς είμαστε έτοιμοι για διάλογο με όλους, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας». Την ίδια ώρα, αναφερόμενος στη Λιβύη, ο Τσαβούσογλου είπε για τον στρατάρχη Χαφτάρ ότι «δεν άκουσε καμία έκκληση που του έγινε. Ήταν καταδικασμένος να ηττηθεί. Είχε την ευκαιρία για μια πολιτική λύση αλλά την έχασε και αυτή».

Υπενθυμίζεται ότι την περασμένη Παρασκευή (19/06) ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου είχε πει για την Ελλάδα ότι «θέλουμε να συνεργαστούμε με όλους, ειδικά με την Ελλάδα, σε αυτά τα ζητήματα, και είμαστε έτοιμοι γι’ αυτό. Είδαμε ότι η Ιταλία θέλει να διαδραματίσει έναν εποικοδομητικό ρόλο σε αυτά τα ζητήματα. Το καλωσορίζουμε αυτό. Επειδή η Ιταλία είναι ανέκαθεν μία ισορροπημένη, δίκαιη και αντικειμενική χώρα, που διαμεσολαβεί».

«Συνεπώς, μέσω του διαλόγου και της διπλωματίας τα ζητήματα μπορούν να επιλυθούν. Η συνεργασία είναι καλύτερη σε σχέση με τον αποκλεισμό ή την αδιαφορία επί των δικαιωμάτων των άλλων. Μπορεί να είναι μία κουλτούρα διαμοιρασμού. Φυσικά, ελπίζουμε η Ελλάδα να μας προσεγγίσει με την ίδια κατανόηση. Θα συνεχίσουμε να ανταλλάσσουμε απόψεις γι’ αυτά τα ζητήματα, την προσεχή περίοδο», είχε τονίσει ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών.

H επιτυχής διαχείριση της Covid-19 από την κυβέρνηση ανταμείβεται, σημειώνει ο Φερντινάντο Τζουλιάνο σε άρθρο του στο Bloomberg με τίτλο: «Η Ελλάδα φαίνεται πιο ασφαλής προορισμός τώρα». Ο αρθρογράφος αναφέρει ότι ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ήταν σε θέση να ανοίξει ξανά την εγχώρια οικονομία πριν από άλλες χώρες, κάτι που θα περιορίσει το πλήγμα στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ). Η κυβέρνηση, προσθέτει, έλαβε μέτρα με υψηλό κόστος – όπως τα δάνεια για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και ένα σχήμα διαθεσιμότητας για τους υποαπασχολούμενους – για να βοηθήσει τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους και ελπίζει ότι θα τα περιορίσει ταχύτερα από αλλού καθώς η δραστηριότητα ξαναρχίζει, μειώνοντας το βάρος στα δημόσια οικονομικά.

Επιπλέον, τονίζει ο Τζουλιάνο, η φήμη της Ελλάδας βελτιώνεται. «Ένας λόγος για να μην επενδύσει κανείς στην Ελλάδα ήταν η προσδοκία ότι η χώρα θα χειριζόταν χειρότερα από άλλες μία κρίση. Ο σκεπτικισμός αρχίζει να εξαφανίζεται. Πέρυσι, ο δείκτης του Χρηματιστηρίου της Αθήνας είχε την καλύτερη επίδοση στον κόσμο – μία ένδειξη αυξανόμενης εμπιστοσύνης στη μεταρρυθμιστική κυβέρνηση του Μητσοτάκη. Σήμερα, οι αποδόσεις των ελληνικών 10ετών ομολόγων έχουν υποχωρήσει σε επίπεδο χαμηλότερο από αυτές των ιταλικών τίτλων, εν μέρει χάρη στην απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να συμπεριλάβει τα ελληνικά ομόλογα στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης», σημειώνει. «Πάνω από όλα, η αίσθηση της Ελλάδας ότι είναι στον πάτο της Ευρωζώνης έχει σχεδόν εξαφανισθεί τελείως», προσθέτει.

Ο αρθρογράφος τονίζει ότι η Ελλάδα έχει μία από τις καλύτερες επιδόσεις στην ΕΕ όσον αφορά την Covid-19, χάρη στη γρήγορη απόφαση της κυβέρνηση να επιβάλει περιοριστικά μέτρα και την εκτεταμένη συμμόρφωση του πληθυσμού. Οι καταγεγραμμένοι θάνατοι από την αρρώστια αυτή στην Ελλάδα ανέρχονται σε 185 έως τώρα σε έναν πληθυσμό περίπου 10,7 εκατ. κατοίκων και αντιστοιχούν σε 17 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων έναντι 578 και 560 στην Ισπανία και την Ιταλία, αντίστοιχα. Ωστόσο, το οικονομικό πλήγμα για την Ελλάδα πιθανόν να είναι αντίστοιχο με αυτό άλλων χωρών της Νότιας Ευρώπης, επειδή η οικονομία της βασίζεται πολύ στον τουρισμό, σημειώνει ο Τζουλιάνο.

Η Ελλάδα, αναφέρει, έχει ακόμη σοβαρές αδυναμίες, όπως το ποσοστό του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ που είναι το υψηλότερο στην Ευρωζώνη και θα αυξηθεί λόγω της φετινής ύφεσης και της σημαντικής αύξησης του δανεισμού. Το τραπεζικό σύστημα της χώρας βελτιωνόταν σταδιακά, χάρη στο σχέδιο κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής», αλλά η έκθεση των τραπεζών σε «κόκκινα δάνεια» ανερχόταν στο 40,6% των συνολικών δανείων τον Δεκέμβριο. Ωστόσο, προσθέτει ο Τζουλιάνο, η Ελλάδα αυτή τη φορά γνωρίζει ότι δεν είναι μόνη, καθώς το χρέος θα αυξηθεί σε όλη την Ευρωζώνη, όπως και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη έχει αρχίσει να σχεδιάζει πιο δημιουργικές λύσεις, όπως το μεγάλης κλίμακας πρόγραμμα αγορών ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το πρόγραμμα ανάκαμψης ύψους 750 δισ. ευρώ, το οποίο θα αποτελείται από επιχορηγήσεις και δάνεια.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Την ανάγκη αυστηρής τήρησης του Διεθνούς Δικαίου, αποφυγής προκλητικών ενεργειών, καθώς και επίλυσης οποιωνδήποτε προβλημάτων με ειρηνικά μέσα, προτάσσει σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρεσβευτής της Ρωσίας στην Ελλάδα Αντρέι Μάσλοβ ερωτηθείς για τις προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας στο Αιγαίο και την ΑΟΖ της Κύπρου. «Ο μοναδικός φάρος για μας εδώ είναι το Διεθνές Δίκαιο. Η αιγιαλίτιδα ζώνη, η υφαλοκρηπίδα, η ΑΟΖ των νησιών, η απαγόρευση της απειλής ή χρήσης βίας είναι αυτονόητα πράγματα. Όποιος ενδιαφέρεται για το αντίστοιχο νομικό πλαίσιο, αρκεί να διαβάσει τη Συνθήκη του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας 1982, π.χ. άρθρο 121 για τα νησιά» αναφέρει χαρακτηριστικά ο Ρώσος πρέσβης και χαρακτηρίζει το Δίκαιο της Θάλασσας τον ακρογωνιαίο λίθο του καθεστώτος των θαλασσών.

Ερωτηθείς σχετικά με τη θέση της Μόσχας για τα μνημόνια Άγκυρας-κυβέρνησης Σάρατζ, ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας στη χώρα μας επισημαίνει πως η Ρωσία γνωρίζει πολύ καλά τη θέση της Ελλάδας για τα μνημόνια και είναι σε στενή επικοινωνία με την Αθήνα για το εν λόγω θέμα, ακόμα και σε επίπεδο των υπουργών Εξωτερικών. «Η Ρωσία εγκαίρως κάλεσε τα μέρη των μνημονίων να επιδείξουν πολιτική σύνεση και να αποφύγουν βήματα που μπορούν να οξύνουν ακόμα περισσότερο την κατάσταση στη Λιβύη και τη Μεσόγειο. Δώσαμε προσοχή στην αντίδραση και τις εκτιμήσεις της Ελλάδος, της Κύπρου, καθώς και της Αιγύπτου ότι το μνημόνιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών δεν συνάδει με τη Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας και καταπατεί τα δικά τους συμφέροντα» σημείωσε ο Αντρέι Μάσλοβ.

Επιπλέον, τονίζει ότι η Ελλάδα ως χώρα της Μεσογείου, η οποία αντιμετωπίζει άμεσα τις αρνητικές συνέπειες της λιβυκής κρίσης, δικαιούται να συμμετέχει πλήρως στις πολυμερείς προσπάθειες για την επίλυση της σύγκρουσης στη Λιβύη. Στη συνέχεια ο Ρώσος πρέσβης εκφράζει τη θέση της Ρωσίας στο λιβυκό ζήτημα, ενώ για το μεταναστευτικό κύμα προς τα ελληνοτουρκικά σύνορα παρατήρησε πως τα δυο τρίτα των μεταναστών δεν ήταν καν Σύροι, αλλά Αφγανοί, Ιρακινοί, πολίτες των αφρικανικών χωρών. «Ζήτημα καίριας σημασίας είναι η επιστροφή προσφύγων στη Συρία όπου η ειρηνική ζωή αποκαθίσταται» προσέθεσε.

Σε ό,τι αφορά τις διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Ρωσίας, ο Ρώσος πρέσβης τονίζει πως και οι δυο χώρες ενδιαφέρονται για την περαιτέρω αναβάθμιση των σχέσεων και επιδιώκουν να συμβάλουν σ’ αυτό στον ίδιο βαθμό. «Πιστεύουμε ότι η συνεργασία μεταξύ της Ρωσίας και της Ελλάδας έχει διαχρονικά γερά θεμέλια τόσο στον οικονομικό τομέα όσο και στην πολιτιστική και ανθρωπιστική σφαίρα. Ο πολιτικός διάλογος είναι εντατικός. Βεβαίως η πρωτόγνωρη συγκυρία της πανδημίας, την οποία διανύουμε, δεν μπορεί να μην την επηρεάζει. Δουλεύουμε όμως μαζί με τους Έλληνες φίλους μας με στόχο να συνεχιστεί η υλοποίηση των κοινών σχεδίων» υπογράμμισε. Επίσης, έκανε λόγο για καλή δυναμική στις διμερείς οικονομικές σχέσεις, σημειώνοντας ότι η φετινή χρονιά ξεκίνησε με την αύξηση του διμερούς εμπορίου – το πρώτο τρίμηνο καταγράφτηκε άνοδος κατά 4,7%- και εξέφρασε την πεποίθηση πως υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω διεύρυνση του εμπορίου.

Όσον αφορά στο Κυπριακό, ο κ. Μάσλοβ επανέλαβε τη θέση της Ρωσίας πως θα υποστηρίξουμε οποιαδήποτε λύση που θα γίνει αποδεκτή από τις ίδιες τις κυπριακές κοινότητες και θα βασίζεται στα αντίστοιχα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Περαιτέρω σκιαγραφεί τις διμερείς σχέσεις της Ρωσίας με την Τουρκίας και την περιφερειακή συνεργασία τους. Ο Ρώσος πρέσβης μιλά επίσης για τον τρόπο που αντιμετώπισε η Ελλάδα την πανδημία του κορονοϊού, χαρακτήριζοντάς αποτελεσματικό και τονίζει πως η έγκαιρη απόφαση για την επιβολή καραντίνας έσωσε ζωές και έθεσε τη βάση για τη γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα.

Ακολουθεί η συνέντευξη του πρεσβευτή της Ρωσίας στην Ελλάδα Αντρέι Μάσλοφ στον Δημήτρη Μάνωλη για το Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων:

Πώς κρίνετε τον τρόπο που αντιμετώπισε η Ελλάδα την πανδημία του κορονοϊού; Πώς είναι σήμερα η κατάσταση στη Ρωσία; Είστε αισιόδοξος ότι τελικά θα καταστεί εφικτό φέτος λόγω κορονοϊού να υπάρξει τουριστική ροή στην Ελλάδα από τη Ρωσία;

Η αντιμετώπιση της πανδημίας από τις Ελληνικές Αρχές είναι αποτελεσματική. Η έγκαιρη απόφαση για την επιβολή καραντίνας έσωσε πολλές ζωές και έθεσε τις βάσεις για τη γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα. Να επισημάνω και τον ρόλο των ίδιων των Ελλήνων, οι οποίοι έδειξαν πολύ μεγάλη υπευθυνότητα και σεβασμό προς τους συμπολίτες τους.

Στη Ρωσία λάβαμε αυστηρά μέτρα ήδη από τον Ιανουάριο και κερδίσαμε τον πολύτιμο χρόνο για την ενίσχυση του συστήματος υγείας. Δεν αντιμετωπίσαμε ελλείψεις αναπνευστήρων, κλινών, ούτε φαρμάκων. Αποτέλεσμα ήταν η κατά πολύ χαμηλότερη θνησιμότητα από τον κορονοϊό σε σύγκριση με άλλες χώρες, ενώ ο συνολικός αριθμός θανάτων τον Ιανουάριο-Απρίλιο σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι ακόμα και μειώθηκε. Κατέχουμε τη δεύτερη θέση παγκοσμίως ως προς τις διαγνωστικές εξετάσεις για το COVID-19. Ημερησίως πραγματοποιούνται 250.000 – 350.000 τεστ, εν συνόλω ξεπέρασαν τα 13 εκατομμύρια. Επιπρόσθετα, τον Μάϊο ξεκίνησαν και τα μαζικά τεστ αντισωμάτων. Κάθε μέρα εντοπίζουμε περίπου 8.500 κρούσματα, ενώ συνολικά αγγίζουν τις 500.000 με πληθυσμό της Ρωσίας να είναι 140 εκατομμύρια άνθρωποι. Η κατάσταση σήμερα είναι σταθερή, από τους νοσούντες πάνω από 250 χιλιάδες έχουν αναρρώσει, αλλά δυστυχώς 6.500 συνάνθρωποί μας έχασαν τη ζωή τους. Τώρα ο στόχος είναι η επιτυχής ολοκλήρωση των κλινικών δοκιμών των 9 ρωσικών εμβολίων, τα οποία καταχωρήθηκαν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στη λίστα των πιο προχωρημένων. Ευελπιστούμε ότι η μαζική παραγωγή των εμβολίων θα μας επιτρέψει το συντομότερο δυνατόν να επιστρέψουμε στην κανονικότητα, συμπεριλαμβανομένων και των τουριστικών ταξιδιών.

Όσον αφορά στον τουρισμό, η Ελλάδα είναι, όπως ξέρουν όλοι, ένας από τους πιο αγαπημένους προορισμούς για τους Ρώσους. Τα τελευταία χρόνια οι αφίξεις Ρώσων τουριστών εδώ ήταν κατά μέσον όρον 700.000-800.000 ετησίως. Αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στους ισχυρούς πνευματικούς και ιστορικούς δεσμούς μεταξύ των λαών μας. Αλλά η φετινή χρονιά θα είναι διαφορετική. Η Κυβέρνηση της χώρας μας προέβη στη σύσταση στους πολίτες να μην σχεδιάζουν προς το παρόν τουριστικά ταξίδια στο εξωτερικό. Πιστεύω ότι όλοι μας πρέπει να κάνουμε υπομονή, να δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα το προσεχές διάστημα και στη Ρωσία, και στην Ελλάδα, και παγκοσμίως.

Τι αναμένετε και ποιες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει η Ρωσία για την αναβάθμιση της συνεργασίας της με την Ελλάδα; Σε ποιους τομείς εντοπίζετε τα κυριότερα πεδία για περαιτέρω ενίσχυση των διμερών σχέσεων; Εκτιμάτε ότι ο εορτασμός των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση είναι ευκαιρία για περαιτέρω εμβάθυνση των ελληνορωσικών σχέσεων;

Στη διμερή συνεργασία οι πρωτοβουλίες πάντα απαιτούνται και από τις δυο πλευρές, όχι μόνο από τη μια. Και οι δυο χώρες μας ενδιαφέρονται για την περαιτέρω αναβάθμιση των σχέσεων και επιδιώκουν να συμβάλουν σ’ αυτό στον ίδιο βαθμό. Από τη ρωσική μεριά θα ήθελα να επισημάνω τα εξής. Πιστεύουμε ότι η συνεργασία μεταξύ της Ρωσίας και της Ελλάδας έχει διαχρονικά γερά θεμέλια τόσο στον οικονομικό τομέα όσο και στην πολιτιστική και ανθρωπιστική σφαίρα. Ο πολιτικός διάλογος είναι εντατικός. Βεβαίως η πρωτόγνωρη συγκυρία της πανδημίας, την οποία διανύουμε, δεν μπορεί να μην την επηρεάζει. Δουλεύουμε όμως μαζί με τους Έλληνες φίλους μας με στόχο να συνεχιστεί η υλοποίηση των κοινών σχεδίων.

Τα τελευταία χρόνια οι διμερείς οικονομικές σχέσεις δείχνουν καλή δυναμική. Η φετινή χρονιά ξεκίνησε με την αύξηση του διμερούς εμπορίου – το πρώτο τρίμηνο καταγράφτηκε άνοδος κατά 4,7%. Συνολικά το 2019 οι συναλλαγές έφτασαν στο 4,1 δισ. δολάρια. Η Ελλάδα υπερβαίνει οποιαδήποτε χώρα των Βαλκανίων σε εμπορικές συναλλαγές με τη Ρωσία, και πιστεύουμε ότι υπάρχει περιθώριο για την περαιτέρω διεύρυνση του εμπορίου. Μόλις επιτρέψουν οι συνθήκες, οι διμερείς οικονομικές σχέσεις θα συζητηθούν εις βάθος στο πλαίσιο της 13ης συνόδου της Μεικτής Διυπουργικής Επιτροπής για την Οικονομική, Βιομηχανική, Επιστημονική και Τεχνολογική Συνεργασία, οι συμπρόεδροι της οποίας είναι ο Υπουργός Μεταφορών της Ρωσίας Ευγκένι Ντίτριχ και ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης. Προγραμματίζεται και η συνάντηση μεταξύ των δύο, που έπρεπε να γίνει το Μάρτιο στη Μόσχα.

Προχωράει η συνεργασία και στον ενεργειακό κλάδο που είναι μείζονος σημασίας και για τις δυο χώρες. Από τον Ιανουάριο η Ελλάδα άρχισε να προμηθεύεται ρωσικό φυσικό αέριο μέσω του καινούργιου αγωγού «Τουρκικό Ρεύμα». Κατά την κοινή παραδοχή με τους Έλληνες εταίρους μας, η λειτουργία της νέας όδευσης συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.

Το 2019 μεταφέραμε στην Ελλάδα 2,413 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου. Πρόσφατα υπογράφτηκε η 10ετής σύμβαση προμήθειας φυσικού αερίου μεταξύ της Gazprom export LLC και του ελληνικού ομίλου Μυτιληναίος ΑΕ. Αυτό το γεγονός επιβεβαιώνει τη σημασία του ρωσικού φυσικού αερίου στην ελληνική αγορά. Η Ρωσία είναι έτοιμη να ανταποκριθεί στην αυξανόμενη ζήτηση για τους ενεργειακούς πόρους και θα παραμείνει διαχρονικά αξιόπιστος προμηθευτής φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου, πετρελαιοειδών, βασικού ενεργειακού εξοπλισμού στην Ελλάδα.

Στην ανθρωπιστική σφαίρα συνεχίζονται, παρά την πανδημία, οι εκδηλώσεις στο πλαίσιο του Έτους Γλώσσας και Λογοτεχνίας Ρωσίας – Ελλάδας το 2019-2020. Είναι τρίτο κατά σειρά κοινό αφιερωματικό έτος: το 2016 είχαμε το Έτος Ρωσίας – Ελλάδας, το 2017-2018 το Έτος Τουρισμού. Βεβαίως δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στους εορτασμούς των 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης. Η Ρωσία υποστήριξε ενεργά τον αγώνα του ελληνικού λαού για την ελευθερία και έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις κρίσιμες στιγμές της Επανάστασης, συμβάλλοντας μέγιστα στην θεμελίωση του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους. Η χώρα μας ήταν μια από τις πρώτες που αναγνώρισαν την ανεξαρτησία της Ελλάδας και προχώρησε αμέσως στην εγκαθίδρυση διπλωματικών σχέσεων.

Σε αυτό το πλαίσιο οι δυο Υπουργοί Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόβ και Νίκος Δένδιας κατά τις συνομιλίες τους στη Μόσχα στις 6 Νοεμβρίου 2019 εξέτασαν θετικά την προοπτική να ανακηρυχθεί το 2021 κοινό Έτος Ιστορίας. Θεωρούμε ότι αυτός ο κοινός σχεδιασμός θα συμβάλει με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο στην καλύτερη προβολή της Επετείου στη Ρωσία, αλλά και στην περαιτέρω εμβάθυνση των διμερών σχέσεων στους τομείς του πολιτισμού, της επιστήμης και του τουρισμού. Θα αποτελέσει καλή αφορμή για κοινές ιστορικές έρευνες στα αρχεία, ενδιαφέροντα δημοσιεύματα και στις δύο χώρες. Ήδη ξεκίνησε η εκπόνηση ενός πλούσιου προγράμματος, στο οποίο θα συμπεριληφθούν οι πρωτοβουλίες τόσο στη Ρωσία, όσο και στην Ελλάδα με έμφαση στις εκθέσεις, ημερίδες, αναμνηστικές εκδηλώσεις, συναυλίες κλπ.

Πιστεύετε ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει εκ νέου να εργαλειοποιήσει το μεταναστευτικό και προσφυγικό πρόβλημα, όπως έκανε κατά κοινή παραδοχή τον Φεβρουάριο, στον Έβρο και στο Αιγαίο, μετά την εξομάλυνση της κατάστασης με την πανδημία;

Θα ήταν πιο κατάλληλο να απευθύνεται αυτή η ερώτηση στους εκπροσώπους της Τουρκίας. Όσον αφορά τα γεγονότα που αναφέρατε, μπορώ να σας υπενθυμίσω τις εκτιμήσεις του ρωσικού Κέντρου ειρήνευσης των αντιμαχόμενων πλευρών στη Συρία. Το μεταναστευτικό κύμα προς τα ελληνοτουρκικά σύνορα δεν είχε σχέση με τις αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις του συριακού στρατού στο Ιντλίμπ. Τα δυο τρίτα των μεταναστών δεν ήταν καν Σύριοι, αλλά Αφγανοί, Ιρακινοί, πολίτες των αφρικανικών χωρών.

Ζήτημα καίριας σημασίας είναι η επιστροφή προσφύγων στη Συρία όπου η ειρηνική ζωή αποκαθίσταται. Από τον Ιούλιο του 2018, με πρωτοβουλία της Μόσχας και της Δαμασκού, επαναπατρίστηκαν ήδη 600 χιλιάδες άνθρωποι. Πάνω από 1 εκατ. Σύριοι, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων εντός της ΕΕ, εξέφρασαν την επιθυμία τους να επιστρέψουν. Η Ρωσία παρέχει πρακτική υποστήριξη στις προσπάθειες της Κυβέρνησης της Συρίας για την αποκατάσταση της κοινωνικής και οικονομικής ζωής στη χώρα. Η ΕΕ θα μπορούσε να συνεισφέρει σε αυτό το έργο. Εξαιρετικά χρήσιμη θα ήταν οποιαδήποτε ανθρωπιστική βοήθεια, συμπεριλαμβανομένης και της ανθρωπιστικής αποναρκοθέτησης.

Πώς σχολιάζετε τις τελευταίες εξελίξεις στη Λιβύη; Με ποιον τρόπο μπορεί να διασφαλιστεί το εμπάργκο όπλων στη Λιβύη; Μπορεί να συμβάλει σε αυτό η ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «Ειρήνη»;

Η Ρωσία εφαρμόζει υπεύθυνη πολιτική στο Λιβυκό, σε αντίθεση με ορισμένα άλλα κράτη, οι συνέπειες της εισβολής των οποίων στη Λιβύη ζούμε τώρα, μετά την παραβίαση το 2011 του Ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και όλο το χάος που ακολούθησε. Προτεραιότητα είναι να τερματιστούν οι εχθροπραξίες και να εντατικοποιηθεί ο διάλογος με τη συμμετοχή όλων των πολιτικών δυνάμεων και κοινωνικών κινημάτων της χώρας. Η Ρωσία διατηρεί επαφές με όλα ανεξαιρέτως τα συγκρουόμενα μέρη, προτρέποντάς τα να υιοθετήσουν μια εποικοδομητική προσέγγιση. Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα ο Υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόβ δέχθηκε στη Μόσχα τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης κ. Αχμέντ Μαϊτίγκ.

Σε ό,τι αφορά στην επιχείρηση «Ειρήνη», πρέπει να δούμε πόσο αποτελεσματική θα είναι από την άποψη της συμβολής στην εφαρμογή του εμπάργκο όπλων που επιβλήθηκε στη Λιβύη από τον ΟΗΕ. Δυστυχώς, η προγενέστερη επιχείρηση «Σοφία» δεν είχε ιδιαίτερη επιτυχία σε αυτόν τον τομέα. Έτσι κι αλλιώς, η νέα επιχείρηση πρέπει να είναι απολύτως συμβατή με το Διεθνές Δίκαιο και το νομικό πλαίσιο, όπως αυτό καθορίστηκε από το Ψήφισμα 2292 του ΣΑ του ΟΗΕ, και να επεκτείνεται σε όλο το μήκος των λιβυκών ακτών. Ευελπιστούμε ότι οι δυτικές χώρες θα ασχοληθούν και με το πρόβλημα μεταφοράς στη Λιβύη από το Ιντλίμπ της Συρίας τρομοκρατών, όπλων και στρατιωτικών «συμβούλων».

Γενικώς, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας είναι ύψιστη προτεραιότητα της χώρας μας. Εφιστούμε την προσοχή της παγκόσμιας κοινότητας στην απειλή αυτή και καλούμε τους εταίρους μας να αυξήσουν τις προσπάθειές τους για την εξόντωση των διεθνών τρομοκρατικών οργανώσεων, οι οποίες είναι στη λίστα του ΣΑ του ΟΗΕ, όπως αυτές που δρουν στη Λιβύη. Οι αντιτρομοκρατικές δραστηριότητες της Ρωσίας έφεραν απτά αποτελέσματα όσο στο δικό της έδαφος, τόσο και στο εξωτερικό, π.χ. στη Συρία.

Ποια είναι η θέση της Μόσχας για τα μνημόνια Άγκυρας-κυβέρνησης Σάρατζ; Στις συζητήσεις που έχει η Ρωσία με την Τουρκία θέτει και το ζήτημα της ακύρωσής τους και ότι δρουν αποσταθεροποιητικά στην περιοχή; Οι διαφορετικές θέσεις της Ρωσίας με την Τουρκία στη Λιβύη και τη Συρία μπορούν να επηρεάσουν τις διμερείς τους σχέσεις;

Γνωρίζουμε πολύ καλά τη θέση της Ελλάδας για τα μνημόνια και είμαστε σε στενή επικοινωνία με την Αθήνα για το εν λόγω θέμα, ακόμα και σε επίπεδο των Υπουργών Εξωτερικών μας. Επιπλέον, θεωρούμε ότι η Ελλάδα ως χώρα της Μεσογείου, η οποία αντιμετωπίζει άμεσα τις αρνητικές συνέπειες της λιβυκής κρίσης, δικαιούται να συμμετέχει πλήρως στις πολυμερείς προσπάθειες για την επίλυση της σύγκρουσης στη Λιβύη.

Η Ρωσία εγκαίρως κάλεσε τα μέρη των μνημονίων να επιδείξουν πολιτική σύνεση και να αποφύγουν βήματα που μπορούν να οξύνουν ακόμα περισσότερο την κατάσταση στη Λιβύη και τη Μεσόγειο. Δώσαμε προσοχή στην αντίδραση και τις εκτιμήσεις της Ελλάδος, της Κύπρου, καθώς και της Αιγύπτου ότι το μνημόνιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών δεν συνάδει με τη Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας και καταπατεί τα δικά τους συμφέροντα.

Όσο για τις σχέσεις μας με την Τουρκία, αυτές είναι εποικοδομητικές και αναπτύσσονται δυναμικά. Οι επαφές με την Άγκυρα περιλαμβάνουν και τα θέματα της διευθέτησης των οξέων περιφερειακών κρίσεων. Συνεργαζόμαστε ενεργά στο πλαίσιο της Διαδικασίας Αστανά – του πλέον αποτελεσματικού μηχανισμού που επέτρεψε να σταθεροποιηθεί η κατάσταση στη Συρία και να ξεκινήσει ο ενδοσυριακός πολιτικός διάλογος. Οι Ρώσοι και οι Τούρκοι στρατιωτικοί πραγματοποιούν τακτικές κοινές περιπολίες στη ζώνη αποκλιμάκωσης στο Ιντλίμπ της Συρίας, κάτι που εξασφάλισε τη σημαντική μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων στην περιοχή.

Η ΕΕ καταδίκασε πρόσφατα τις τουρκικές παραβιάσεις στα χωρικά ύδατα και στον εθνικό εναέριο χώρο της Ελλάδας, καθώς και τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κύπρου. Πώς βλέπει η Ρωσία την κλιμάκωση της τουρκικής έντασης στο Αιγαίο, αλλά και την παραβίαση της κυπριακής ΑΟΖ; Θεωρείτε ότι οι παράνομες εξορυκτικές ενέργειες της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ δυσκολεύουν το έδαφος για την επανεκκίνηση του διαλόγου για την επίλυση του Κυπριακού;

Ο μοναδικός φάρος για μας εδώ είναι το Διεθνές Δίκαιο. Η αιγιαλίτιδα ζώνη, η υφαλοκρηπίδα, η ΑΟΖ των νησιών, η απαγόρευση της απειλής ή χρήσης βίας είναι αυτονόητα πράγματα. Όποιος ενδιαφέρεται για το αντίστοιχο νομικό πλαίσιο, αρκεί να διαβάσει τη Συνθήκη του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας 1982, π.χ. άρθρο 121 για τα νησιά. Εν τω μεταξύ, η Ρωσία, σε αντίθεση με κάποιους άλλους, είναι μέρος της Συνθήκης, την εφαρμόζει πιστά και την θεωρεί ακρογωνιαίο λίθο του καθεστώτος των θαλασσών.

Ταυτόχρονα δεν νομίζω ότι οι τρίτες χώρες μπορούν να επιβάλουν τον εαυτό τους ως «διαμεσολαβητές» στο εν λόγω ζήτημα χωρίς την επιθυμία των άμεσα ενδιαφερόμενων μερών, είτε να εμπλέκονται εν απουσία της εντολής του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Για τη δίκαια επίλυση τέτοιων προβλημάτων προβλέπονται συγκεκριμένες νομικές διαδικασίες και ανάλογοι μηχανισμοί. Όσο σ’ αυτό το ζήτημα, τόσο και στο θέμα της ΑΟΖ της Κύπρου πάντα κάνουμε έμφαση στην ανάγκη αυστηρής τήρησης του Διεθνούς Δικαίου, αποφυγής προκλητικών ενεργειών, καθώς και στην επίλυση οποιωνδήποτε προβλημάτων με ειρηνικά μέσα.

Όσον αφορά στο Κυπριακό, η θέση της Ρωσίας είναι συνεπής και αμετάβλητη. Θα υποστηρίξουμε οποιαδήποτε λύση που θα γίνει αποδεκτή από τις ίδιες τις κυπριακές κοινότητες και θα βασίζεται στα αντίστοιχα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Οι δυο κοινότητες γνωρίζουν καλύτερα απ’ όλους την κατάσταση και θα αποφασίσουν μόνοι τους για την κατάλληλη στιγμή για την επανεκκίνηση του διαλόγου. Δεν χρειάζονται έξωθεν συμβουλές και υπαγορεύσεις, ούτε έτοιμες συνταγές λύσης.

Τις ευαισθησίες της ελληνικής και της διεθνούς κοινής γνώμης προκαλεί η Άγκυρα, ανακινώντας ζήτημα μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί ακόμη και μέσα από τα πιο επίσημα κυβερνητικά χείλη. Αν και ο ιστορικός ναός έχει κηρυχθεί Μουσείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, η Τουρκία μεθοδεύει τη μετατροπή του καθεστώτος λειτουργίας του, μέσω απόφασης της τουρκικής δικαιοσύνης, που αναμένεται να εκδοθεί τις προσεχείς ημέρες. Ο Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος ψάχνει από καιρό τη φόρμουλα για να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί, εμφανίστηκε αποφασισμένος να «τραβήξει το σχοινί».

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο κρατικό κανάλι TRT, το βράδυ της Δευτέρας, αναφέρθηκε στις ελληνικές αντιδράσεις που έχουν προκύψει για το ζήτημα, υποστηρίζοντας πως η Άγκυρα δεν πρόκειται να πάρει την άδεια της Αθήνας.

«Τώρα άρχισε κάτι καινούριο. Λένε «μην κάνετε ποτέ την Αγιά Σοφιά τζαμί». Το προτείνετε ή μας δίνετε εντολές; Γιατί δεν πρόκειται ποτέ να σας πάρουμε την άδεια» είπε χαρακτηριστικά, όπως μεταδίδει το πρακτορείο Anadolu.

Η φιλοκυβερνητική εφημερίδα Γενί Σαφάκ έγραψε ότι την Πέμπτη 2 Ιουλίου το Συμβούλιο της Επικρατείας της Τουρκίας θα λάβει την απόφαση για την τύχη της Αγίας Σοφίας. Την προσφυγή έχει κάνει ο Τουρκικός Σύλλογος «Στήριξης Αρχαίων Μνημείων και Περιβάλλοντος» προκειμένου να εξεταστεί αν στο διάταγμα του 1934 για τη μετατροπή του ναού σε μουσείο, η υπογραφή του Κεμάλ Ατατούρκ είναι αυθεντική ή πλαστή.

Η Χουριέτ αποκάλυψε ότι ο Ταγίπ Ερντογάν στην τελευταία Κεντρική Επιτροπή του κόμματός του είπε πως η Αγία Σοφία μπορεί να λειτουργεί και ως τζαμί και ως μουσείο. Τζαμί ονειρεύεται την Αγία Σοφία και ο ηγέτης των Εθνικιστών στην Τουρκία Ντεβλέτ Μπαχτσελί.

Αντίθετα ο πρώην πρωθυπουργός και ηγέτης του νεοσύστατου κόμματος του μέλλοντος, Αχμέτ Νταβούτογλου, ζήτησε από την κυβέρνηση Ερντογάν να μη χρησιμοποιεί τα κοινά και ιερά σύμβολα της χώρας επειδή «ζορίζεται». Το θέμα είχε κλείσει με απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Τουρκίας το 2018 που είχε απορρίψει ανάλογη προσφυγή, αλλά τώρα ο Ερντογάν ελπίζει ότι μπορεί μέσω του Συμβουλίου της Επικρατείας να ξανανοίξει.

Η ποιότητα των υδάτων κολύμβησης στην Ευρώπη παραμένει υψηλή, σύμφωνα με μελέτη της περιβαλλοντικής υπηρεσίας της ΕΕ, με την Ελλάδα να βρίσκεται στις πέντε πρώτες χώρες με τα πιο καθαρά νερά. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (ή EEA) ανέφερε σήμερα ότι στους 22.295 χώρους που ελέγχθηκαν, το 84,6% είχε εξαιρετική ποιότητα νερού. Η μελέτη κάλυψε περιοχές από τις 27 χώρες της ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αλβανία αλλά και την Ελβετία.

Μετά από σχεδόν 3 μήνες σε lockdown, οι Ευρωπαίοι πολίτες μπορούν πλέον να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις παραλίες, τις λίμνες και τα ποτάμια τους καθώς η ΕΕ ετοιμάζεται να άρει τους ελέγχους στα σύνορα εντός της επικράτειάς της έως τα τέλη Ιουνίου. «Τα καθαρά νερά κολύμβησης θεωρούνται συνήθως κάτι χαρισματικό, αλλά στην πραγματικότητα είναι ένα από τα ευρωπαϊκά συλλογικά επιτεύγματα» δήλωσε ο Βιρτζίνιους Σινκεβίτσιους, ο Ευρωπαίος Επίτροπος για τον περιβάλλον.

«Είναι αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς πολλών ανθρώπων εδώ και πολλά χρόνια. Η φετινή έκθεση επιβεβαιώνει για άλλη μία φορά ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες μπορούν να συνεχίσουν να απολαμβάνουν πολύ υψηλά πρότυπα ποιότητας όταν κολυμπούν στα ευρωπαϊκά ύδατα και πως πρέπει να ληφθούν όλα τα μέτρα για να συνεχιστεί αυτή η πορεία».

Μια ανάλυση ανά χώρα έδειξε ότι σε πέντε χώρες –Κύπρος, Αυστρία, Μάλτα, Ελλάδα και Κροατία– τουλάχιστον το 95% των υδάτων κολύμβησης ήταν άριστης ποιότητας. Πρωταθλήτρια της Ευρώπης είναι η Κύπρος, αφού το 99,1% των παραλιών της βρέθηκαν να έχουν εξαιρετική ποιότητα υδάτων, ενώ η Ελλάδα κατατάσσεται τέταρτη με 95,7%, πίσω από την Αυστρία και τη Μάλτα. Ακολουθούν η Κροατία, η Γερμανία και η Γερμανία, ενώ στην όγδοη θέση με 88,4% ισοβαθμούν η Ιταλία, η Ισπανία και η Δανία.

Από όλες τις χώρες που παρακολουθούνταν, η Πολωνία ήταν η μόνη με λιγότερο από το 50% των υδάτων κολύμβησης να χαρακτηρίζονται ως εξαιρετικά. Η Αλβανία κατέγραψε τον υψηλότερο αριθμό παραλιών με «φτωχή» ποιότητα υδάτων (5,9%), αριθμός, ωστόσο, που έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια λόγω της ανέγερσης μονάδων επεξεργασίας υδάτων. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος δήλωσε ότι η ποιότητα των υδάτων κολύμβησης είναι γενικά καλύτερη σε παράκτιες τοποθεσίες από ό,τι στην ενδοχώρα, με το 87,4% των παράκτιων περιοχών κολύμβησης να ταξινομούνται ως εξαιρετικές, σε σύγκριση με το 79,15% των νερών της ενδοχώρας στην ΕΕ.

Το πρακτορείο σημείωσε, επίσης, μια μείωση στο σύνολο των τοποθεσιών όπου η κακή ποιότητα του νερού μπορεί να οδηγήσει σε ασθένεια. Μόνο το 1,3% όλων των περιοχών στην ΕΕ είχε χαμηλή βαθμολογία πέρυσι, σε σύγκριση με το 2% το 2013. Σε 6 ευρωπαϊκές χώρες –Αλβανία, Εσθονία, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Ολλανδία και Σλοβακία– το 3% ή περισσότερο των υδάτων κολύμβησης ήταν κακής ποιότητας. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία για τα ύδατα κολύμβησης, η κολύμβηση πρέπει να απαγορεύεται μόνιμα ή να μη συνιστάται ρητά σε τοποθεσίες που χαρακτηρίζονται ως φτωχές για τουλάχιστον πέντε συνεχόμενα έτη.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος επισημαίνει ότι γενικά οι παραλίες στη Μεσόγειο έχουν καθαρότερα νερά. Όπως είπε ο ειδικός στην ποιότητα υδάτων του οργανισμού, Πέτερ Κρίστενσεν, στο Γαλλικό Πρακτορείο, «τα ευρωπαϊκά αποτελέσματα δείχνουν καλύτερη ποιότητα στη Μεσόγειο, κάτι που εξηγείται εν μέρει από τις χαμηλές έως ανύπαρκτες βροχοπτώσεις κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, την περισσότερη ηλιοφάνεια -καθώς το ηλιακό φως σκοτώνει τα βακτήρια- και τα βαθύτερα νερά στις παραλίες».

Την εκτίμηση ότι «σε έναν πόλεμο Τουρκίας – Ελλάδας, η Ρωσία θα υπερασπιστεί τον πιο αδύναμο», δηλαδή την Ελλάδα, αναφέρει ένα ιδιαιτέρως σημαντικό άρθρο του Andrey Rezchikov που δημοσιεύεται στον ρωσικό ιστότοπο VZGLYAD, με φόντο την κλιμάκωση των τουρκικών προκλήσεων στην ανατολική Μεσόγειο. Από το άρθρο, φαίνεται πως η εξέλιξη των ελληνοτουρκικών αλληλεπιδρά με τη διένεξη στο ανώτατο στρατηγικό επίπεδο, αυτό του γεωστρατηγικού πλανητικού ανταγωνισμού Ηνωμένων Πολιτειών και Ρωσίας.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το συγκεκριμένο άρθρο θα μπορούσε να είναι μια προειδοποίηση της Μόσχας προς την Άγκυρα, η οποία μπροστά στα πολλά αδιέξοδα που βρίσκεται δείχνει σημάδια ενδεχόμενου εκ νέου προσέγγισης με το ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο πρόεδρος της Ακαδημίας Γεωπολιτικών Προβλημάτων, Κωνσταντίν Σίβκοφ, συμφωνεί ότι σε μια άμεση σύγκρουση οι Τούρκοι έχουν περισσότερες πιθανότητες να κερδίσουν. «Ωστόσο, τα πράγματα δεν θα φτάσουν ποτέ σε αυτό, εκτός εάν η Τουρκία αποστασιοποιηθεί κάποτε από το ΝΑΤΟ. Αλλά ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση, η Συμμαχία μπορεί να πάρει την πλευρά της Ελλάδας. Εάν η Ελλάδα συνεχίσει να τηρεί φιλοαμερικανική γραμμή, τότε για να διασωθεί η νότια πτέρυγα, οι Αμερικανοί θα την υποστηρίξουν», δηλώνει με βεβαιότητα ο ειδήμων.

«Αλλά ακόμα κι αν το ΝΑΤΟ παραμείνει ξαφνικά στο περιθώριο, τότε σε περίπτωση σύγκρουσης, κάποιος σίγουρα θα μεσολαβήσει υπέρ της Ελλάδος. Μπορεί κανείς να προβλέψει εύκολα την κατάσταση στην οποία η Ρωσία και η Τουρκία θα επιδεινώσουν εκ νέου τις σχέσεις τους. Στη νέα διάταξη δυνάμεων που θα δημιουργηθεί, υπέρ της Ελλάδος θα παρέμβει η Ρωσία. Επομένως, δεν υπάρχει λόγος να πούμε ότι η Τουρκία θα νικήσει οπωσδήποτε. Η Ελλάδα μπορεί πάντα να βασίζεται σε σοβαρή στρατηγική υποστήριξη διαφόρων κέντρων ισχύος», συνόψισε ο Σίβκοφ».

Ακολουθεί αναλυτικά το άρθρο:

«Στην παμπάλαια ιστορία εχθρότητας μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων, καταγράφεται μια νέα φάση. Η Αθήνα απείλησε την Άγκυρα με επίθεση, εάν οι Τούρκοι αρχίσουν να κάνουν γεωτρήσεις για πετρέλαιο στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Τα σχέδια της για μια τέτοια άντληση είχε νωρίτερα ανακοινώσει η Τουρκία. Παρά την συμμετοχή τους στο ΝΑΤΟ, και οι δύο χώρες βρίσκονται διαρκώς στα πρόθυρα του πολέμου. Αν θεωρήσουμε ότι τελικά αυτός θα ξεσπάσει, ποια πλευρά έχει τις περισσότερες πιθανότητες να κερδίσει;

Ο Έλληνας υπουργός Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος δήλωσε την Παρασκευή ότι η χώρα του είναι έτοιμη να έρθει σε ένοπλη σύγκρουση με την Τουρκία για να υπερασπιστεί την κυριαρχία της. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Υπουργείο Άμυνας σημειώνει την αύξηση του αριθμού των τουρκικών προκλήσεων και σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η Αθήνα είναι έτοιμη για τα πάντα, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής δράσης. «Η συμπεριφορά της Τουρκίας το τελευταίο διάστημα είναι αρκετά επιθετική. Θεωρώ ότι ο μόνος τρόπος να αντιμετωπίσει η Ελλάδα αυτή τη συμπεριφορά, η οποία έχει γενικά μια τάση αυξανόμενης επιθετικότητας, είναι αφενός να εξαντλεί όλα τα διπλωματικά της όπλα και από την άλλη μεριά να μεριμνά για την αύξηση της αποτρεπτικής ισχύος των Ενόπλων Δυνάμεων», δήλωσε ο υπουργός.

Σε μια διευκρινιστική ερώτηση, αν η Ελλάδα είναι έτοιμη για μια λύση μέσω στρατιωτικής σύγκρουσης, ο Παναγιωτόπουλος απάντησε: «Ακριβώς!». Ωστόσο, πρόσθεσε: «Δεν θέλουμε να φτάσουμε εκεί. Αλλά θέλουμε να καταστήσουμε σαφές προς πάσα κατεύθυνση, ότι θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί για να προασπίσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα σε απόλυτο βαθμό». Η αφορμή για την νέα διαμάχη προέκυψε πριν από λίγες ημέρες, στην Άγκυρα. Η Turkish Petroleum, κρατική εταιρεία πετρελαίου, δημοσίευσε αιτήσεις για άδεια έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων σε περιοχές της Μεσογείου που είναι σαφώς παρακείμενες στα ελληνικά νησιά. Η Αθήνα ισχυρίζεται ότι σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η υφαλοκρηπίδα τους ανήκει στην Ελλάδα. Αλλά η Άγκυρα αποδεικνύει την ετοιμότητά της να αμφισβητήσει αυτές τις υδάτινες εκτάσεις τόσο de jure όσο και de facto, απειλώντας να αρχίσει τις γεωτρήσεις.

Νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας κατηγόρησε την Τουρκία ότι προσπάθησε να καταλάβει κυρίαρχο υπέδαφος της Ελλάδας. Ο Τούρκος πρέσβης κλήθηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας. Την Τετάρτη, ο ίδιος ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε επιστολή αγανάκτησης προς την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τις «τουρκικές προκλήσεις». Προειδοποίησε ότι μια πιθανή κλιμάκωση δεν θα οδηγήσει σε ελληνοτουρκική κρίση, αλλά σε κρίση μεταξύ της Τουρκίας και ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο πολιτικός επιστήμονας Στανισλάβ Τκατσένκο, σε συνομιλία που είχε με την εφημερίδα VZGLYAD χαρακτήρισε τις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας ως «ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια του ΝΑΤΟ». Οι δύο χώρες έχουν μια μακρά σύνθετη ιστορία, και απομένουν πολλά άλυτα ζητήματα, μεταξύ αυτών και εδαφικά. «Τα δύο έθνη επανειλημμένως έχουν διαφωνήσει για τον έλεγχο των Βαλκανίων και των νησιών του Αιγαίου. Δεν έχουν σταματήσει και οι διαφωνίες γύρω από την βόρεια Κύπρο. Στην Τουρκία υπάρχει ένα μουσείο μίσους για τους Έλληνες, και στην Ελλάδα μνημεία για τα θύματα του αγώνα κατά των Τούρκων. Ωστόσο, τα τελευταία 70 χρόνια οι δύο πλευρές λύνουν τις διαφωνίες τους εντός ενός πολιτισμένου πλαισίου», όπως πιστεύει ο Τκατσένκο.

Ο «βασικός ταραχοποιός» σε αυτήν την κατάσταση, χωρίς αμφιβολία, είναι ο πρόεδρος της Τουρκίας, ο Ταγίπ Ερντογάν, συνεχίζει ο πολιτικός επιστήμονας. «Ο Ερντογάν προσπαθεί να ενισχύσει τη θέση της Τουρκίας στον κόσμο και στην περιφέρεια, και ένα από τα βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση είναι να διεκδικήσει την ελληνική υφαλοκρηπίδα».

Η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ δεν εμπόδισε τις χώρες να συγκρουστούν αρκετές φορές. Η τελευταία φορά ήταν το 1974, λόγω της εμφύλιας σύγκρουσης στην Κύπρο, όπου μέχρι τότε ζούσαν μαζί Έλληνες και Τούρκοι. Στο νησί αποβιβάστηκαν στρατιωτικές δυνάμεις που παραμένουν έκτοτε εκεί. Τους Ελληνοκυπρίους τότε τους στήριξε η Αθήνα. Έκτοτε ξεσπούν συχνότατα αντιπαραθέσεις μεταξύ των δύο χωρών, και η ηγεσία του ΝΑΤΟ κάθε φορά έπρεπε να παρέμβει σε ρόλο μεσάζοντα. Στην αρχή του έτους η κατάσταση έγινε πάλι έκρυθμη, όταν από την Τουρκία επιχείρησαν να εισέλθουν στην Ελλάδα δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες, κάποιοι από αυτούς φέροντας όπλα.

Μάλιστα, οι τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας με κάθε τρόπο βοηθούσαν τους παράνομους να επιτεθούν στα ελληνικά σύνορα, για την υπεράσπιση των οποίων η Αθήνα ήταν αναγκασμένη να θέσει τον στρατό της σε αυξημένη πολεμική ετοιμότητα . Ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με τους παρατηρητές, φέτος οι σχέσεις μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας αποδείχθηκαν οι χειρότερες μετά τη σύγκρουση στην Κύπρο. Σε αυτό το πλαίσιο, στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες έκαναν μια συγκριτική ανάλυση των ενόπλων δυνάμεων των δύο χωρών, θέτοντας ως υπόθεση εργασίας την περίπτωση, σύμφωνα και με την απειλή του υπουργού Παναγιωτοπούλου, τα δύο μέλη του ΝΑΤΟ πράγματι να μπουν σε πόλεμο πλήρους κλίμακος.

«Ο τουρκικός στρατός είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος στο ΝΑΤΟ – 510 χιλιάδες ανθρώπινο δυναμικό. Όχι τυχαία παλαιότερα τον είχαν βάλει στα νότια σύνορα της ΕΣΣΔ. Αυτός ο στρατός ήταν πάντα προετοιμασμένος για σύγκρουση. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου με την ΕΣΣΔ, έπειτα σε διάφορες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή», δήλωσε ο συντάκτης του περιοδικού «Arsenal Otechestvo» Αλεξέι Λεόνκοφ στην εφημερίδα VZGLYAD.

Στα υπέρ του τουρκικού στρατού είναι και η πρόσφατη επιτυχημένη στρατιωτική εμπειρία που αποκτήθηκε στη Λιβύη και τη Συρία. «Παρά ορισμένες απώλειες, η Τουρκία έχει επιτύχει αποτελέσματα», υπενθύμισε ο ειδικός. Η Ελλάδα, σε αντίθεση με την Τουρκία, δεν έχει συμμετάσχει σε πολεμικές επιχειρήσεις εδώ και πολύ καιρό. Στην κατάταξη των ευρωπαϊκών στρατών είναι μόνον στην δέκατη θέση και η Τουρκία τρίτη μετά τη Ρωσία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ο ελληνικός στρατός έχει 160 χιλιάδες άτομα προσωπικό, και ο στρατιωτικός προϋπολογισμός της είναι μισός απ’ αυτόν της Τουρκίας και ανέρχεται σε περίπου 6 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ο αριθμός των τεθωρακισμένων οχημάτων μάχης είναι περίπου 4 χιλιάδες και διαθέτει 390 πολεμικά αεροσκάφη. «Η Τουρκία διαθέτει 8,6 χιλιάδες θωρακισμένα, συμπεριλαμβανομένων των τανκς, και 470 αεροσκάφη. Η Τουρκία ξεπερνά τον γείτονά της και στον αριθμό πολεμικών πλοίων. Την Ελλάδα την σώζει μόνον το γεγονός ότι είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Σε μια σύγκρουση ένας προς έναν, πιθανότητα δεν θα επιβιώσει», πιστεύει ο Λεόνκοφ.

Ο πρόεδρος της Ακαδημίας Γεωπολιτικών Προβλημάτων, Κωνσταντίν Σίβκοφ, προσθέτει: «αν και η τουρκική αεροπορία υπερτερεί σε αριθμούς, από την ελληνική, εντούτοις, από την άποψη των τεχνικών προδιαγραφών είναι σχεδόν ταυτόσημες, καθώς και οι δύο χώρες χρησιμοποιούν τα F-16. «Ο τουρκικός στόλος είναι αρκετά ισχυρός και διαθέτει υποβρύχια, πυραυλακάτους, φρεγάτες με πυραύλους. Ο ελληνικός στόλος είναι κατά πολύ ασθενέστερος, τρεις φορές λιγότερος σε αριθμό υποβρυχίων. Έχει τον ίδιο περίπου αριθμό πυραυλακάτων, αλλά όσον αφορά τις φρεγάτες ο τουρκικός στόλος υπερτερεί σημαντικά του ελληνικού», δήλωσε ο Σίβκοφ.

Προς όφελος της Τουρκίας είναι και η ύπαρξη του δικού της στρατιωτικού-βιομηχανικού συμπλέγματος, ιδίως η ικανότητα παραγωγής μεγάλου βεληνεκούς πυραύλου κρουζ SOM. «Οι Τούρκοι έχουν ανεπτυγμένη παραγωγή πυραύλων ‘‘αέρος-εδάφους’’ και αντιαρματικών όπλων. Επιπλέον παράγουν drones…», τονίζει ο Λεόνκοφ.

Από τον 17ο αιώνα, ο τουρκικός στρατός έχει πολεμική εμπειρία, γι’ αυτό ο στρατός έχει αναπτύξει ορισμένες παραδόσεις. «Αν και η Ελλάδα διαθέτει ρωσικά συστήματα S-300, το αποτέλεσμα της σύγκρουσης γι’ αυτήν θα είναι αμφίβολο. Και ο κύριος δείκτης είναι τα πληθυσμιακά μεγέθη. 70 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν στην Τουρκία και 12 εκατομμύρια ζουν στην Ελλάδα. Χάρη σε αυτές τις εφεδρείες, οι Τούρκοι μπορούν να καλέσουν περισσότερους ανθρώπους στα όπλα από τους Έλληνες. Επομένως, όλες οι αναλογίες είναι κατά του ελληνικού στρατού», πιστεύει ο Λεόνκοφ.

Ο Σίβκοφ συμφωνεί ότι σε μια άμεση σύγκρουση οι Τούρκοι έχουν περισσότερες πιθανότητες να κερδίσουν. «Ωστόσο, τα πράγματα δεν θα φτάσουν ποτέ σε αυτό, εκτός εάν η Τουρκία αποστασιοποιηθεί κάποτε από το ΝΑΤΟ. Αλλά ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση, η Συμμαχία μπορεί να πάρει την πλευρά της Ελλάδας. Εάν η Ελλάδα συνεχίσει να τηρεί φιλοαμερικανική γραμμή, τότε για να διασωθεί η νότια πτέρυγα, οι Αμερικανοί θα την υποστηρίξουν», δηλώνει με βεβαιότητα ο ειδήμων.

«Αλλά ακόμα κι αν το ΝΑΤΟ παραμείνει ξαφνικά στο περιθώριο, τότε σε περίπτωση σύγκρουσης, κάποιος σίγουρα θα μεσολαβήσει υπέρ της Ελλάδος. Μπορεί κανείς να προβλέψει εύκολα την κατάσταση στην οποία η Ρωσία και η Τουρκία θα επιδεινώσουν εκ νέου τις σχέσεις τους. Στην νέα διάταξη δυνάμεων που θα δημιουργηθεί, υπέρ της Ελλάδος θα παρέμβει η Ρωσία. Επομένως, δεν υπάρχει λόγος να πούμε ότι η Τουρκία θα νικήσει οπωσδήποτε. Η Ελλάδα μπορεί πάντα να βασίζεται σε σοβαρή στρατηγική υποστήριξη διαφόρων κέντρων ισχύος», συνόψισε ο Σίβκοφ».

Άρθρο του Σεργκέι Λαβρόφ, υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας: Η πανδημία αποκάλυψε άλλη μια φορά τον δυτικό μύθο για το «τέλος της ιστορίας» και τη νικηφόρα προέλαση του υπερ-φιλελεύθερου αναπτυξιακού μοντέλου, που βασίζεται στον ατομικισμό και στην πεποίθηση ότι οι μέθοδοι της αγοράς προσφέρουν λύση σε κάθε πρόβλημα. Αυτή η προσέγγιση έπαιξε ένα βρόμικο παιχνίδι στους υποστηρικτές της ● Η κρίση του κορονοϊού απομάκρυνε ό,τι είναι τεχνητό και επίπλαστο, ρίχνοντας άπλετο φως στη διαρκή αξία της ανθρώπινης ζωής.

Η ταχεία εξάπλωση του νέου κορονοϊού άλλαξε τη ζωή στον πλανήτη ουσιαστικά εν μιά νυκτί. Επίσης εξελίχθηκε σε δοκιμασία για τις διεθνείς σχέσεις, τόσο σε επίπεδο μεμονωμένων κρατών όσο και πολυμερών οργανισμών. Οι προφανείς συνέπειες περιλαμβάνουν μια οικονομική ύφεση, μια κρίση παγκόσμιας διακυβέρνησης και την ανάπτυξη διαθέσεων προστατευτισμού και απομονωτισμού. Η πανδημία περιόρισε σοβαρά τις ανθρωπιστικές, πολιτιστικές και τουριστικές ανταλλαγές, καθώς και τις επαφές μεταξύ ανθρώπων. Αλλά αυτή είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.

Φυσικά, όταν αφήσουμε πίσω την κρίση, που σίγουρα θα συμβεί κάποια μέρα, θα πρέπει να κάνουμε μια εμπεριστατωμένη ανάλυση της δυνατότητας του κόσμου να αντέχει ανάλογες προκλήσεις και να βρούμε κοινές απαντήσεις σε αυτές. Ωστόσο, πιστεύουμε ότι ορισμένα συμπεράσματα μπορούν ήδη να συναχθούν.

Οι επιδημίες μεγάλης κλίμακας δεν είναι κάτι νέο στην ανθρώπινη ιστορία – έχουν ξανασυμβεί στο παρελθόν. Αυτό όμως που διαφοροποιεί την εν εξελίξει πανδημία είναι ότι λαμβάνει χώρα μέσα σε μια άνευ προηγουμένου αλληλεξάρτηση ανθρώπων, χωρών και ολόκληρων ηπείρων. Τα επιτεύγματα στους τομείς της τεχνολογίας, της πληροφορίας και των μεταφορών έχουν παγκοσμιοποιήσει τους ανθρώπους πνευματικά ακόμη και σωματικά, κάτι που σημαίνει ότι η πλειονότητα των νέων προκλήσεων γίνονται τελικά κοινά μας προβλήματα ή τουλάχιστον αποκτούν μια διεθνή διάσταση. Προειδοποιήσαμε πριν από πολύ καιρό για τον κίνδυνο υποτίμησης της διασυνοριακής φύσης πολλών απειλών, από την τρομοκρατία έως την εγκληματικότητα στον κυβερνοχώρο. Είπαμε, επίσης, ότι κανείς δεν θα μπορεί να αντέξει την καταιγίδα σε ένα ασφαλές καταφύγιο, να κρυφτεί πίσω από τάφρους και φράχτες ή να προσπαθήσει να επιλύσει τα προβλήματα σε βάρος άλλων. Οι συνέπειες του ιού το απέδειξαν με πειστικό τρόπο. Η πανδημία είναι επίσης ένα μάθημα ταπεινότητας: όλες οι χώρες και οι λαοί είναι ίσοι μπροστά στην τραγωδία, ανεξάρτητα από τη γεωγραφία, τον πλούτο ή τις πολιτικές φιλοδοξίες. Η κρίση του κορονοϊού απομάκρυνε ό,τι είναι τεχνητό και επίπλαστο, ρίχνοντας άπλετο φως στη διαρκή αξία της ανθρώπινης ζωής.

Ουδείς αποδείχτηκε έτοιμος για τη δοκιμασία της πανδημίας. Ακόμα και τώρα, όταν η παγκόσμια πρόκληση έπρεπε να μας είχε ενώσει και να μας ανάγκαζε να αφήσουμε κατά μέρος τις αντιπαραθέσεις μας τουλάχιστον για λίγο, μπορούμε να δούμε αρνητικά παραδείγματα επιθετικών συμπεριφορών. Ορισμένοι άνθρωποι υπέπεσαν στον πειρασμό να ενεργήσουν εγωιστικά, πιστεύοντας ότι είναι καθείς για τον εαυτό του. Αλλοι εκμεταλλεύτηκαν την κατάσταση για να ποντάρουν στη μονοπωλιακή στρατηγική, υποστηρίζοντας τα ιδιοτελή συμφέροντά τους και ξεκαθαρίζοντας λογαριασμούς με τους γεωπολιτικούς αντιπάλους τους. […]

Με άλλα λόγια, οι αναπόφευκτες φυσικές συνέπειες της πανδημίας συμπληρώνονται με τα τεχνητά αποτελέσματα που δημιουργούνται από την αδυναμία της ανθρωπότητας ή, πιο συγκεκριμένα, ενός μέρους αυτής, να εγκαταλείψει τη νοοτροπία φίλου-εχθρού ακόμη κι όταν βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κοινή αντιξοότητα. Αυτό είναι λυπηρό, διότι απαιτείται πρωτόγνωρη αλληλεγγύη και επιστράτευση προσπαθειών και πόρων για να ξεπεραστούν οι αντικειμενικές και προφανείς συνέπειες του Covid-19.

Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η πανδημία αποκάλυψε μια έλλειψη ανθρωπιάς σε ορισμένες περιπτώσεις. Θα μπορούσε να εξηγηθεί από τη σύγχυση των ανθρώπων μπροστά σε μια εξαπλούμενη απειλή. Φαίνεται όμως ότι αυτό το έλλειμμα είναι βαθύτερο και προκύπτει, όπως έχω ήδη πει, από τον ανίατο εγωκεντρισμό ορισμένων χωρών και των κυβερνητικών ελίτ τους. Βλέπουμε ότι, αντί να ενώσουμε τις προσπάθειες και να επιδιώξουμε την αμοιβαία κατανόηση, αυτοί που έχουν συνηθίσει να διακηρύττουν –ή να διατρανώνουν– την ηθική ηγεσία τους και τις πλούσιες δημοκρατικές παραδόσεις, εγκαταλείπουν τους κανόνες της ευπρέπειας και των ηθικών περιορισμών και αρχίζουν να ακολουθούν τον νόμο της ζούγκλας. Για παράδειγμα, γίνονται προσπάθειες να επιρριφθούν ευθύνες στην Κίνα για την εξάπλωση της μόλυνσης ή ασαφείς εικασίες σχετικά με τη βοήθεια που παρέχει η Ρωσία σε ορισμένες χώρες, κατόπιν αιτήματος των κυβερνήσεών τους. Υπήρξαν μέχρι και παράλογες κατηγορίες κατά της χώρας μου, ότι προσπάθησε να χρησιμοποιήσει την ανθρωπιστική και ιατρική βοήθεια για να «αυξήσει τη γεωπολιτική επιρροή της», ή ταπεινωτικές απαγορεύσεις –κατά παράβαση των βασικών διπλωματικών κανόνων– αιτημάτων προς τη Ρωσία για ιατρική και ανθρωπιστική βοήθεια, ανεξάρτητα από τη σοβαρότητα της κατάστασης. Προφανώς, η περιώνυμη αλληλεγγύη του ευρωατλαντικού σχήματος είναι πιο σημαντική από τη ζωή και την υγεία δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων.

Ποιος, αν όχι η πολιτικοποίηση ανθρωπιστικών ζητημάτων και η επιθυμία να χρησιμοποιηθεί η πανδημία για τιμωρία των ανεπιθύμητων κυβερνήσεων, είναι ο λόγος για την απροθυμία ορισμένων Δυτικών χωρών –που μιλούν πολύ για την ανάγκη τήρησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων– να απέχουν από μονομερείς οικονομικούς περιορισμούς κατά αναπτυσσόμενων χωρών, τουλάχιστον μέχρι να εξομαλυνθεί η παγκόσμια επιδημιολογική κατάσταση; Πράγματι, σύμφωνα με την εκτίμηση του ΟΗΕ, τέτοιου είδους κυρώσεις περιορίζουν τη δυνατότητα των ανθρώπων να ασκούν τα κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματά τους και εμποδίζουν σοβαρά τις προσπάθειές τους για προστασία της υγείας τους, καταφέροντας έτσι πλήγμα στις πιο ευάλωτες ομάδες.

Οι προσπάθειες εκμετάλλευσης της τρέχουσας κατάστασης για υπονόμευση των βασικών αρχών του ΟΗΕ είναι εξαιρετικά επικίνδυνες. Οι υπηρεσίες του πρέπει να παραμείνουν οι κύριοι μηχανισμοί συντονισμού της πολυμερούς συνεργασίας προς όφελος μιας αποτελεσματικής λύσης για τα κοινά προβλήματα ολόκληρης της ανθρωπότητας. Υπό αυτό το πρίσμα, μας ανησυχούν ιδιαίτερα οι κινήσεις δυσφήμησης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), ο οποίος –κατά κοινή ομολογία των περισσότερων χωρών– βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του πολέμου κατά του κορονοϊού από τις πρώτες ημέρες της πανδημίας, βοηθώντας όλες τις χώρες να αντιληφθούν την ταχέως μεταβαλλόμενη επιδημιολογική κατάσταση και να επιλέξουν τον καλύτερο τρόπο αντιμετώπισης της απειλής. Αναμφίβολα ο ΠΟΥ, όπως κάθε άλλος πολυμερής οργανισμός, πρέπει να βελτιώσει τη δραστηριότητά του και να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες. Ωστόσο, η λύση δεν είναι η καταστροφή του Οργανισμού, αλλά η στήριξη ενός εποικοδομητικού διαλόγου όλων των κρατών-μελών και η ανάπτυξη κοινών επαγγελματικών απαντήσεων σε αναδυόμενες προκλήσεις.

Η πανδημία αποκάλυψε άλλη μια φορά τον δυτικό μύθο για το «τέλος της ιστορίας» και τη νικηφόρα προέλαση του υπερ-φιλελεύθερου αναπτυξιακού μοντέλου, που βασίζεται στον ατομικισμό και στην πεποίθηση ότι οι μέθοδοι της αγοράς προσφέρουν λύση σε κάθε πρόβλημα. Αυτή η προσέγγιση έπαιξε ένα βρόμικο παιχνίδι στους υποστηρικτές της. Αυτάρκεις χώρες με θεμελιωμένους μηχανισμούς κινητοποίησης, σαφή εθνικά συμφέροντα και διακριτές αξίες αποδείχθηκαν πιο ανθεκτικές στην πίεση. Εκείνοι που επέλεξαν την αποσάθρωση της ανεξαρτησίας τους και απερίσκεπτα εγκατέλειψαν μέρος της κυριαρχίας τους αποδείχθηκαν οι χαμένοι.

Εχει καταστεί σαφές ότι τα κράτη που υποστηρίζουν τα εθνικά τους συμφέροντα εξακολουθούν να είναι οι βασικοί παίκτες στη διεθνή σκηνή. Αυτό δεν συνεπάγεται ούτε προκαθορίζει τη ζωή σε συνθήκες αντιπαλότητας και διχόνοιας, αλλά δείχνει ότι θα πρέπει να συνδυαστεί η ποικιλομορφία των μοναδικών δυνατοτήτων μας, ώστε να βρούμε αποτελεσματικές λύσεις στα βασικά προβλήματα του κόσμου.

Αυτό που τώρα χρειαζόμαστε είναι μια παγκόσμια διπλωματική συναίνεση, με τον ΟΗΕ να διαδραματίζει κεντρικό συντονιστικό ρόλο. Ελπίζουμε ότι η εν εξελίξει επιδημιολογική κρίση θα βοηθήσει τον κόσμο να δει ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση στην επικεντρωμένη στον ΟΗΕ παγκόσμια τάξη, η οποία δημιουργήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, πέρασε τη δοκιμασία του χρόνου και εξακολουθεί να έχει τεράστιο περιθώριο ασφαλείας. Οι αρχές που διατυπώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών αποτελούν την ακλόνητη βάση της διεθνούς επικοινωνίας σε σύγχρονες συνθήκες.

Τώρα είναι η ώρα να εγκαταλείψουμε τη νοοτροπία της αδράνειας που βασίζεται σε ξεπερασμένα στερεότυπα και να αρχίσουμε, επιτέλους, να ενεργούμε από θέσεις ηθικής, καθώς διακυβεύεται ένα ασφαλές μέλλον για όλους τους ανθρώπους στη Γη, το κοινό μας σπίτι.

Απάντηση στον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Παναγιωτόπουλο, δίνει ο Τούρκος υπουργός Άμυνας, Χουλουσί Ακάρ.

«Ως Τουρκία και ως ένοπλες δυνάμεις θέλουμε να λύσουμε όλα τα προβλήματά μας στο Αιγαίο, την ανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Με βάση αυτό που επιτάσσει το Διεθνές Δίκαιο, οι κανόνες καλής γειτονίας, η αμοιβαία καλή θέληση, ο σεβασμός, η αγάπη, η αμοιβαία καλοσύνη, χρησιμοποιώντας ειρηνικές μεθόδους χωρίς να προκαλούμε κανέναν με οποιονδήποτε τρόπο, χωρίς να καταχρόμαστε το δικαίωμα κανενός. Αυτός είναι ο στόχος μας, οι προσπάθειές, οι προθέσεις και ο σκοπός μας. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αντιπρόσωποί μας πήγαν στην Αθήνα δύο φορές βάσει της συμφωνίας που επετεύχθη με τον αγαπητό ομόλογό μου και πραγματοποιήσαμε μια συνάντηση εκεί. Όταν ήρθαν στην Τουρκία, συναντηθήκαμε εδώ. Ομοίως, περιμένουμε τους συνομιλητές μας στην Άγκυρα.

Ό,τι έπρεπε να κάνουμε ως σήμερα το κάναμε και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε. Αλλά από την άλλη πλευρά είμαστε απόλυτα αποφασισμένοι και διαθέτουμε την ισχύ να προστατεύσουμε και προστατεύουμε τα δικαιώματα και συμφέροντα των 83 εκατομμυρίων πολιτών μας, του ευγενούς έθνους της τουρκικής δημοκρατίας. Οφείλω επίσης να πω τούτο. Αυτό δεν αποτελεί απειλή ή πρόκληση που απευθύνεται σε κάποιον. Λέμε μόνο ότι από την μια πλευρά αυτά τα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν με ειρηνικά μέσα και στο πλαίσιο των σχέσεων καλής γειτονίας και οι συναντήσεις που λαμβάνουν χώρα και η συνέχισή τους, θα έχουν μεγάλη συμβολή σε αυτό. Από την άλλη πλευρά λέμε επίσης ότι ως ένοπλες δυνάμεις της Τουρκίας είμαστε αποφασισμένοι να προασπίσουμε τα δικαιώματα και τα συμφέροντά μας και διαθέτουμε την ισχύ να το κάνουμε. Εντός αυτού του πλαισίου, αν θέλει ο Θεός, θα συνεχίσουμε τις συνομιλίες, με τον αξιότιμο ομόλογο υπουργό και αν μπορούμε να βρούμε μια λύση, θα είμαστε πολύ ευτυχείς. Αυτά είναι τα αποτελέσματα που θα επιθυμούσαμε».

Αναφερόμενος στην Κύπρο, ο Χουλουσί Ακάρ σημείωσε: «Ακολουθούμε μια πολιτική επί χρόνια. Όλοι πρέπει να γνωρίζουν ότι η Κύπρος είναι εθνικό θέμα για μας. ‘Ολοι πρέπει να έχουν κατά νου ότι οποιοδήποτε τετελεσμένο εκεί είναι εκτός συζήτησης. Και εκεί ό,τι απαιτεί το διεθνές δίκαιο, ας το επιλύσουμε μέσω διαπραγματεύσεων και συνομιλιών. Αυτή είναι η προσπάθειά μας και ο αντικειμενικός μας στόχος. Όποτε χρειάζεται, οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι ικανές να φέρουν εις πέρας οποιαδήποτε αποστολή του ανατεθεί».

Στο πλευρό της Ελλάδας στέκεται το Στέιτ Ντιμπάρτμεντ το οποίο παρεμβαίνει μετά τη συνάντηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Σάρατζ και τις νέες δηλώσεις για το μνημόνιο ανάμεσα σε Τουρκία και Λιβύη.

Σύμφωνα με εκπρόσωπο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, όπως μετέδωσε η ΕΡΤ1, “οι ενέργειες της Τουρκίας είναι αντιπαραγωγικές και προκλητικές”. Ο εκπρόσωπος επαναλαμβάνει τη δήλωση αξιωματούχων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, όπως του υφυπουργού Εξωτερικών Φρανκ Φάννον και του πρέσβη στην Αθήνα, Τζέφρι Πάιατ, ότι τα νησιά έχουν και ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα. Όπως υποστηρίζεται, οι ΗΠΑ δεν λαμβάνουν θέση γενικά στις θαλάσσιες διενέξεις άλλων κρατών, ωστόσο “θεωρούμε ότι οι ενέργειες της Τουρκίας είναι αντιπαραγωγικές και προκλητικές”.

“Ως ζήτημα μακροχρόνιας πολιτικής, ενθαρρύνουμε τα κράτη να επιλύουν τις διαφορές τους ειρηνικά σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Εν αναμονή της οριοθέτησης των ανεπίλυτων θαλάσσιων συνόρων, καλούμε όλες τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να καταβάλουν κάθε προσπάθεια να μην θέσουν σε κίνδυνο ή να εμποδίσουν την επίτευξη τελικής συμφωνίας για τα θαλάσσια σύνορα. Σημειώνουμε ότι η Ελλάδα έχει επίσης θαλάσσιες αξιώσεις στην περιοχή που αναφέρεται το μνημόνιο της Τουρκίας και της Λιβύης. Ως προς αυτό, υπογραμμίζουμε ότι το μνημόνιο συμφωνίας δεν μπορεί, από νομικής άποψης ζήτημα, να επηρεάσει τα δικαιώματα ή τις υποχρεώσεις τρίτων κρατών, όπως η Ελλάδα. Σημειώνουμε επίσης ότι, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όπως αντικατοπτρίζεται στο δίκαιο της Σύμβασης για τη Θάλασσα, τα νησιά έχουν ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα στον ίδιο βαθμό με οποιαδήποτε άλλη χερσαία επικράτεια” αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κατατάξει τον κορωνοϊό ως απειλή χαμηλού επιπέδου για τους εργαζομένους. Μια κίνηση που θα επιτρέψει στους εργοδότες στην ΕΕ να εφαρμόζουν λιγότερο αυστηρά μέτρα ασφαλείας στους χώρους εργασίας απ’ ό,τι θα έπρεπε να εφαρμόσουν αν ο ιός θεωρούνταν απειλή υψηλού επιπέδου. Η απόφαση μπορεί να έχει ευρείες οικονομικές και υγειονομικές επιπτώσεις καθώς μπορεί να έχει αντίκτυπο στα κόστη των εταιρειών για την πλήρη επανέναρξη των δραστηριοτήτων τους και την ασφάλεια των εργαζομένων.

Βάσει των κανόνων της ΕΕ, ο νέος κορωνοϊός ταξινομήθηκε ως κίνδυνος επιπέδου 3 σε έναν κατάλογο με τέσσερα επίπεδα, στον οποίο το επίπεδο 4 είναι το ανώτερο. Βάσει των κανόνων της ΕΕ, ένας ιός επιπέδου 3 «μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ανθρώπινη ασθένεια και να αποτελέσει σοβαρό κίνδυνο για τους εργαζομένους· μπορεί να δημιουργήσει κίνδυνο διάδοσης στην κοινότητα, όμως συνήθως υπάρχει διαθέσιμη αποτελεσματική προφύλαξη ή θεραπεία».

Οι βιολογικοί παράγοντες επιπέδου 4 είναι αντιθέτως αυτοί που δημιουργούν «υψηλό κίνδυνο» μόλυνσης και για τους οποίους δεν υπάρχουν διαθέσιμες προφυλάξεις ούτε θεραπεία. Η Κομισιόν ανακοίνωσε πως η απόφαση ελήφθη έπειτα από διαβούλευση με επιστήμονες και με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.